//
archives

Biên Khảo

This category contains 168 posts

Dịch là khác – Trần Trọng Hiếu

Có thể cần phải thay những mệnh đề tiêu cực về dịch thuật “dịch là phản”, “dịch là diệt”… bằng một mệnh đề khác, bao quát tốt hơn bản chất và vai trò của dịch thuật: dịch là khác. Từ vị thế ngoại biên, dịch không chỉ môi giới, du nhập, bứng trồng cái khác … Tiếp tục đọc

Những con đường du nhập Phật giáo ở Đông Nam Á

Thạc sĩ Võ Phúc Toàn Phật giáo là một tôn giáo lớn, có sức ảnh hưởng quan trọng ở châu Á. Từ Ấn Độ, theo các con đường khác nhau, Phật giáo được truyền vào Đông Nam Á từ thế kỷ thứ III trước Công nguyên (TCN) và trở thành quốc giáo, gắn bó với … Tiếp tục đọc

Sự im lặng của Đức Phật (2)* Bs Trần Ngọc Ninh

C. Đại Thừa nhú mọc 1. Đạo Phật phát triển ra một cách sâu rộng rất nhanh chóng. Mặc dù kỷ luật trong Sangha ngay từ lúc mới thành lập đã rất chặt chẽ với giới luật nghiêm minh và tổ chức bền vững, nhưng sự vô thường không thể tránh được. Một lý do … Tiếp tục đọc

Những tật xấu của người Việt thời nay

Ts Phạm Gia Minh Chúng ta hãy cùng nhau lên một danh mục, tạm gọi là “Danh mục các thói hư, tật xấu của người Việt thời nay” nhằm “vạch mặt, chỉ tên” càng chính xác càng tốt những biểu hiện tinh vi và đa dạng của nó. Nét gia phong thời xưa Chắc nhiều … Tiếp tục đọc

Tử huyệt của TQ : Công nghệ bán dẫn – Tôn Thất Thông

Giữa năm 2018, TT Trump ban hành đạo luật cấm các công ty ở Mỹ cung cấp sản phẩm điện tử cho Hoa Vi (Huawei) và một số hãng khác của Trung Quốc. Dường như hiệu quả của lệnh cấm không cao, cho nên tháng 5.2020, Mỹ nới rộng lệnh cấm đến tất cả các … Tiếp tục đọc

Cách đặt tên con cháu của dòng họ Nguyễn Phúc

Lâm Vĩnh Thế Một số rất đông người Việt Nam chúng ta đều có nghe qua và phần lớn có thể thuộc lòng câu thứ nhứt của bài thơ ngũ ngôn tứ tuyệt sau đây: Miên Hồng Ưng Bửu Vĩnh 綿 洪 膺 寶 永 Bảo Quý Ðịnh Long Trường 保 貴 定 隆 長 … Tiếp tục đọc

Đi tìm gốc gác Lý Toét, Xã Xệ – Phạm Thảo Nguyên

Họa sĩ Đông Sơn vẽ ra Lý Toét vào đầu thập niên 1930, và tờ báo đầu tiên đăng tranh Lý Toét, là Phong Hóa. Đó là hai điểm chính, về cụ Lý được dân chúng yêu chuộng đặc biệt từ gần tám chục năm nay. Tìm đọc lại báo Ngày Nay Xuân 1940, cũ, … Tiếp tục đọc

Tại sao người Việt lót ‘Thị’ cho gái, ‘Văn’ cho trai ? – Nguyễn Gia Việt

Thị  Nói tới Thị xin mọi người trở về cái thời hồng hoang, ăn lông ở lỗ của bộ lạc và thị tộc.  Xã hội khi đó rất lạc hậu nên cần người, sanh đẻ rất khó nuôi, thành ra vai trò người đàn bà rất quan trọng. Thị tộc mẫu hệ là hình thức … Tiếp tục đọc

Điệu bolero – Luis Rumbaut

Hoài Phi dịch Ðiệu bolero được khai sinh ở Santiago, một thành phố miền đông Cuba. Khác với một số thể loại nhạc khác, người ta có thể chỉ ra thời điểm ra đời chính xác của bolero: sáng tác bolero đầu tiên, “Tristezas”, do Pepe Sánchez viết vào năm 1883 hoặc sau đó ít lâu. Nhưng, giống như những … Tiếp tục đọc

Một trời hương sắc * Lãng Nhân

Mỗi độ xuân về, dưới ánh thiều quang lại hiện ra một trời hương sắc. Tiết dương xuân giục giã cho muôn hoa đua nở như để khoe khoang sự nhiệm mầu nhiệm của thợ trời. Cánh hoa thật là muôn màu, từ màu trắng thanh khiết u nhã, màu xanh lợt xoa dịu đam … Tiếp tục đọc

Vài ấn quyết thông thường trong hình tượng Phật Giáo

bài và ảnh Võ Quang Yến Đóa hoa lòng kính dâng đấng Từ ThânMùa Phật Đản muôn vạn lần như một. Tôn Nữ Hỷ Khương Trong nhiều thế kỷ, nghệ thuật Phật giáo không trình bày đức Phật qua hình dáng con người mà biểu thị Ngài qua hình thức một chiếc lọng, một cái … Tiếp tục đọc

Một trăm cây ngô đồng * Nguyễn Xuân Hoàng

Cuối cùng, cội ngô đồng bách lão bên hông nhà Tả Vu Đại Nội Huế lá đã vàng don don. Sắc vàng rỗ hoa xanh chơm chớm những đường gân nhỏ li ti như mạch máu trên bàn tay người. Lá ngô đồng Huế vàng như vậy rất lâu. Có khi kéo dài đến mấy … Tiếp tục đọc

Lịch sử xây dựng Kinh thành Huế qua mộc bản triều Nguyễn

(Nguyên tựa “Lịch sử xây dựng Kinh thành Huế qua tài liệu mộc bản triều Nguyễn – di sản tư liệu thế giới“ Kinh thành Huế là tòa thành ở Cố đô Huế, nơi đóng đô của vương triều Nguyễn trong suốt 140 năm từ 1805 đến 1945. Hiện nay Kinh thành Huế là một … Tiếp tục đọc

Tiếng chuông Thiên Mụ hay tiếng chuông Trấn Vũ ? – BS Trần Tiễn Sum

Lời giới thiệu của BS Lê bá Vận: Trước 1954 ra học Hà nội tôi ở tại Học xá Trung Việt, cạnh Hồ Tây, đường Quan Thánh, gần đền Quan Thánh (Trấn Vũ). Rồi đến ra trường về lại Huế sống và làm việc. Tôi đã nghe tiếng chuông Trấn Vũ và Thiên Mụ cả … Tiếp tục đọc

Gustave Dumoutier với cuốn ‘Lễ tang của người Việt’

Le Rituel Funéraire Des Annamites, một cuốn sách nghiên cứu về dân tộc học và tôn giáo cực kỳ hay và chi tiết của tác giả Gustave Dumoutier. Ngay trong lúc này, nếu có một tác giả nào muốn viết về “Lễ tang của người Việt chúng ta” thì có lẽ chưa chắc đã viết … Tiếp tục đọc

Vua Bảo Đại và Tam Bất Lập của Nhà Nguyễn * Lâm Vĩnh Thế

          Trong các câu chuyện trà dư tửu hậu về Nhà Nguyễn, chúng ta thường nghe nói tới các cụm từ “Tam Bất Lập, Tứ Bất Lập, Ngũ Bất Lập” để chỉ các điều mà vương triều này gần như tuyệt đối coi là những chuyện cấm kỵ, không được phép làm. … Tiếp tục đọc

Vành đai – con đường : Sự trỗi dậy của quá khứ

        Điểm lại lịch sử Trung Quốc, chúng ta sẽ thấy một điều thú vị và độc đáo là, kể từ đại đế chế Tần trở đi, mỗi thời đại đều tạo dựng một đại công trình mang tầm cỡ thế giới. Đặc điểm xuyên suốt của những đại công trình này … Tiếp tục đọc

Trận chiến mù u * Võ Quang Yến

(Trích từ cuốn “Cây Nhà Lá Vườn, cây thuốc và vị thuốc” của Võ Quang Yến)   Bướm vàng đã đậu trái mù u rồi Lấy chồng sớm làm gì để lời ru thêm buồn Trần Tiến   Người Huế hay tự hào về một chuyện đánh thắng Tây thời Tự Đức. Thấy quân Pháp, … Tiếp tục đọc

Buôn nô lệ kiểu mới trong thời đại văn minh

      Vừa mới giảm hạn chế tiếp xúc, ở Đức đã xảy ra nhiều ổ dịch Covid-19 trong các lò mổ thịt (abattoir) từ nam chí bắc. Trong lúc điều tra, các ký giả chuyên nghiệp phát hiện và đưa ra công luận một sự thực kinh hoàng khác, đáng quan tâm hơn … Tiếp tục đọc

Công chúa Đông Đô, Hoàng hậu Phú Xuân là ai ? – Minh Vũ Hồ Văn Chầm

      Trên dưới hai trăm năm nay, trong dân gian thường truyền tụng câu ca dao: Gái đâu có gái lạ đời Con vua lại lấy hai đời chồng vua Con vua đây là con vua Hiển tông triều Hậu Lê. Nhà Hậu Lê đóng đô ở Hà nội ngày nay, thời bấy … Tiếp tục đọc

Thư viện