//
archives

Biên Khảo

This category contains 161 posts

Tại sao người Việt lót ‘Thị’ cho gái, ‘Văn’ cho trai ? – Nguyễn Gia Việt

Thị  Nói tới Thị xin mọi người trở về cái thời hồng hoang, ăn lông ở lỗ của bộ lạc và thị tộc.  Xã hội khi đó rất lạc hậu nên cần người, sanh đẻ rất khó nuôi, thành ra vai trò người đàn bà rất quan trọng. Thị tộc mẫu hệ là hình thức … Tiếp tục đọc

Điệu bolero – Luis Rumbaut

Hoài Phi dịch Ðiệu bolero được khai sinh ở Santiago, một thành phố miền đông Cuba. Khác với một số thể loại nhạc khác, người ta có thể chỉ ra thời điểm ra đời chính xác của bolero: sáng tác bolero đầu tiên, “Tristezas”, do Pepe Sánchez viết vào năm 1883 hoặc sau đó ít lâu. Nhưng, giống như những … Tiếp tục đọc

Một trời hương sắc * Lãng Nhân

Mỗi độ xuân về, dưới ánh thiều quang lại hiện ra một trời hương sắc. Tiết dương xuân giục giã cho muôn hoa đua nở như để khoe khoang sự nhiệm mầu nhiệm của thợ trời. Cánh hoa thật là muôn màu, từ màu trắng thanh khiết u nhã, màu xanh lợt xoa dịu đam … Tiếp tục đọc

Vài ấn quyết thông thường trong hình tượng Phật Giáo

bài và ảnh Võ Quang Yến Đóa hoa lòng kính dâng đấng Từ ThânMùa Phật Đản muôn vạn lần như một. Tôn Nữ Hỷ Khương Trong nhiều thế kỷ, nghệ thuật Phật giáo không trình bày đức Phật qua hình dáng con người mà biểu thị Ngài qua hình thức một chiếc lọng, một cái … Tiếp tục đọc

Một trăm cây ngô đồng * Nguyễn Xuân Hoàng

Cuối cùng, cội ngô đồng bách lão bên hông nhà Tả Vu Đại Nội Huế lá đã vàng don don. Sắc vàng rỗ hoa xanh chơm chớm những đường gân nhỏ li ti như mạch máu trên bàn tay người. Lá ngô đồng Huế vàng như vậy rất lâu. Có khi kéo dài đến mấy … Tiếp tục đọc

Lịch sử xây dựng Kinh thành Huế qua mộc bản triều Nguyễn

(Nguyên tựa “Lịch sử xây dựng Kinh thành Huế qua tài liệu mộc bản triều Nguyễn – di sản tư liệu thế giới“ Kinh thành Huế là tòa thành ở Cố đô Huế, nơi đóng đô của vương triều Nguyễn trong suốt 140 năm từ 1805 đến 1945. Hiện nay Kinh thành Huế là một … Tiếp tục đọc

Tiếng chuông Thiên Mụ hay tiếng chuông Trấn Vũ ? – BS Trần Tiễn Sum

Lời giới thiệu của BS Lê bá Vận: Trước 1954 ra học Hà nội tôi ở tại Học xá Trung Việt, cạnh Hồ Tây, đường Quan Thánh, gần đền Quan Thánh (Trấn Vũ). Rồi đến ra trường về lại Huế sống và làm việc. Tôi đã nghe tiếng chuông Trấn Vũ và Thiên Mụ cả … Tiếp tục đọc

Gustave Dumoutier với cuốn ‘Lễ tang của người Việt’

Le Rituel Funéraire Des Annamites, một cuốn sách nghiên cứu về dân tộc học và tôn giáo cực kỳ hay và chi tiết của tác giả Gustave Dumoutier. Ngay trong lúc này, nếu có một tác giả nào muốn viết về “Lễ tang của người Việt chúng ta” thì có lẽ chưa chắc đã viết … Tiếp tục đọc

Vua Bảo Đại và Tam Bất Lập của Nhà Nguyễn * Lâm Vĩnh Thế

          Trong các câu chuyện trà dư tửu hậu về Nhà Nguyễn, chúng ta thường nghe nói tới các cụm từ “Tam Bất Lập, Tứ Bất Lập, Ngũ Bất Lập” để chỉ các điều mà vương triều này gần như tuyệt đối coi là những chuyện cấm kỵ, không được phép làm. … Tiếp tục đọc

Vành đai – con đường : Sự trỗi dậy của quá khứ

        Điểm lại lịch sử Trung Quốc, chúng ta sẽ thấy một điều thú vị và độc đáo là, kể từ đại đế chế Tần trở đi, mỗi thời đại đều tạo dựng một đại công trình mang tầm cỡ thế giới. Đặc điểm xuyên suốt của những đại công trình này … Tiếp tục đọc

Trận chiến mù u * Võ Quang Yến

(Trích từ cuốn “Cây Nhà Lá Vườn, cây thuốc và vị thuốc” của Võ Quang Yến)   Bướm vàng đã đậu trái mù u rồi Lấy chồng sớm làm gì để lời ru thêm buồn Trần Tiến   Người Huế hay tự hào về một chuyện đánh thắng Tây thời Tự Đức. Thấy quân Pháp, … Tiếp tục đọc

Buôn nô lệ kiểu mới trong thời đại văn minh

      Vừa mới giảm hạn chế tiếp xúc, ở Đức đã xảy ra nhiều ổ dịch Covid-19 trong các lò mổ thịt (abattoir) từ nam chí bắc. Trong lúc điều tra, các ký giả chuyên nghiệp phát hiện và đưa ra công luận một sự thực kinh hoàng khác, đáng quan tâm hơn … Tiếp tục đọc

Công chúa Đông Đô, Hoàng hậu Phú Xuân là ai ? – Minh Vũ Hồ Văn Chầm

      Trên dưới hai trăm năm nay, trong dân gian thường truyền tụng câu ca dao: Gái đâu có gái lạ đời Con vua lại lấy hai đời chồng vua Con vua đây là con vua Hiển tông triều Hậu Lê. Nhà Hậu Lê đóng đô ở Hà nội ngày nay, thời bấy … Tiếp tục đọc

Thủ đô miền Nam qua tiểu thuyết Hồ Biểu Chánh – Trịnh Văn Thảo

      Sài Gòn là điểm đến chính yếu của các luồng di dân từ nông thôn lên thành thị trong suốt giai đoạn chuyển tiếp của xứ Nam Kỳ từ 1858 đến 1955 (năm Sài Gòn trở thành thủ đô của nước Việt Nam Cộng hòa).     Trong suốt thời kỳ thuộc … Tiếp tục đọc

Nữ quyền trong xã hội Việt Nam thời quân chủ

      Một số người nhìn nhận rằng, dưới sự ảnh hưởng của Nho giáo, nữ quyền dưới thời quân chủ là cả một sự hẩm hiu và bi thương. Tuy nhiên, các bộ luật nổi tiếng của Việt Nam, như Quốc triều hình luật (còn gọi là Bộ luật Hồng Đức vào thời … Tiếp tục đọc

Xứ Đàng Trong trong năm 1621 – Cristoforo Borri

  Trích chương 5 : Về tính tình, phong hóa, tục lệ người đàn trong, cách sống, cách ăn mặc và thuốc men của họ. Hồng Nhuệ, Nguyễn Khắc Xuyên và Nguyễn Nghị dịch, chú thích   Về màu da thì người Đàng Trong không khác người Tàu, tất cả đều có sắc xám xanh … Tiếp tục đọc

Không có tự do tư tưởng không thể có sáng tạo

  Tác giả : Trương Duy Nghênh (Trung Quốc) Biên dịch : Nguyễn Hải Hoành         Lời giới thiệu : Trong nhiều năm qua, các học giả Trung Quốc (TQ) và thế giới đã và đang bàn cãi không ngớt về vấn đề tại sao khoa học kỹ thuật cận đại không … Tiếp tục đọc

Huyền thoại bến Văn Lâu * Võ Hương An

    Học giả Thái Văn Kiểm , trong cuốn Cố đô Huế, đã viết về hai danh thắng Trường Tiền và Phu Văn Lâu với rất nhiều nét lịch sử đầy thơ mộng: “Rồi đến sáu vài cầu Trường Tiền, vươn mình trên dải sông Hương trong vắt, nơi hẹn hò của bao trai … Tiếp tục đọc

Kinh Thánh : Tác phẩm văn hóa vô giá của nhân loại – Nguyễn Hải Hoành

      Một số hiểu lầm về Kinh Thánh Cho tới nay dường như vẫn có nhiều người nghĩ rằng Kinh Thánh là sách nói về giáo lý của đạo Ki-tô, thuần tuý là sách tôn giáo, chỉ dùng cho các tín đồ Ki-tô giáo mà thôi – mà tôn giáo lại là lĩnh vực … Tiếp tục đọc

Vài nét về ngôi Giáo Hoàng – Phạm Văn

        Ngôi Giáo hoàng của Giáo hội Công giáo La Mã là một chức vụ đã có từ lâu và thường giữ vai trò quan trọng trên thế giới cho đến nay. Kitô giáo ra đời trong Đế quốc La Mã giữa cộng đồng dân Do Thái với câu chuyện Thánh kinh về Jesus, … Tiếp tục đọc

Thư viện