Sáu ngày, viếng sáu tiểu bang trung tây Hoa Kỳ * Colnav Nguyen

Trong chuyến du lịch theo tours kéo dài 6 ngày vào tháng Bảy năm nay, tôi có dịp đi qua 6 tiểu bang miền trung tây Hoa Kỳ, gồm Utah, Idaho, Montana, Wyoming, South Dakota, và Colorado. Tôi có dịp viếng các nơi như Yellowstone NP, Grand Teton NP, Great Salt Lake, Devils Tower, Crazy Horse, Mt Rushmore State Park; đặc biệt là chiến trường xưa Little Big Horn, nơi quân Mỹ đại bại trong cuộc giao tranh với quân da đỏ vào năm 1876. Bài bút ký chuyến đi sẽ được tường thuật chi tiết ở mỗi nơi kéo dài trong nhiều kỳ, cám ơn sự kiên nhẫn của bạn đọc, thỉnh thoảng nhớ mở lại blog thantri để xem tiếp bài mới. CN

DAY ONE _ 12.07.2026 _ UTAH

GREAT SALT LAKE

Tháp tùng theo đoàn du lịch do công ty Travel Tours ATNT ở Nam California tổ chức, năm nay tôi có dịp được cỡi ngựa xem hoa khỏi phải cầm tay lái, hoặc tự tổ chức đi vất vả. Với xe buýt 52 chỗ ngồi có máy lạnh, rộng rãi mênh mông, đoàn tổng cộng 22 hoặc 23 người, chiếm chỉ phân nửa xe. Đa số đi cặp, ngoại trừ tôi và một cô khách nữa là đi độc hành, đó là lý do tại sao chuyến tôi có đến hai trưởng đoàn, một nam (tên T.), và một nữ (tên DB), đều là người của công ty, để “share” phòng khách sạn với khách đi một mình. Chẳng biết do cơ duyên nào mà đa số người trong đoàn đều cùng hạng “bốn cao một thấp,” đó là cao mỡ, cao máu, cao đường, cao… tuổi, và một thấp, theo tôi là thấp khớp chứ chẳng ai có vẻ thấp income cả. Nên nhớ ATNT là tours deluxe mà.

Sáng 12.07 chuyến bay Delta 3135 cất cánh từ phi trường Long Beach, California lúc 7:00 am và đến Salt Lake City, Utah, vào lúc 10:00 am. Một chiếc xe buýt màu đỏ hiệu Provo, tên của thành phố lớn thứ tư của tiểu bang và tiếp cận Salt Lake City, đón chúng tôi ở phi trường. Nó và anh tài Mỹ tên Scott rồi đây sẽ tiếp tục đưa chúng tôi đi ngoạn cảnh qua sáu tiểu bang trong thời gian sáu ngày, từ 12 đến 17.

Salt Lake City chào đón chúng tôi ở nhiệt độ 107 độ F, tương đương 41,6 độ C, kể ra cũng còn dễ chịu hơn so với ngày đầu tiên tôi đáp xuống New Delhi, Ấn Độ vào giữa tháng 5.2025. Nhiệt độ lúc bấy giờ ở 48 độ C, tức 118 độ F, vào lúc nửa đêm mới nói chứ. Lúc tôi còn ở bên trong phi trường, nhìn lên dãy số digital to đùng trên tường chỉ nhiệt độ ngoài trời mà không tin mắt mình. Bước ra ngoài, bạn sẽ có cảm giác như đang tắm sauna, liều nhẹ, toàn thân tự nhiên rướm ướt mồ hôi. Không lạ gì đi khắp xứ Ấn, đâu đâu cũng thấy người ta tay cầm một chai nước loại một lít. Cái gì chứ tập quán này tôi tự học theo họ rất nhanh, phải nói là ngay tức thì. Sauna đích thực đòi hỏi nhiệt độ đá tỏa phải trong khoảng 70-90 độ C. Nhiệt độ khiến con người cảm thấy khó chịu giao động trong khoảng giữa 90 và giữa 110 độ F, tức giữa 35 và 46 độ F.

Từ phi trường xe theo xa lộ 80, chạy về hướng đông, thẳng ra phía hồ Great Salt Lake để bà con có dịp xem cho biết cái hồ mà tên nó được đặt cho thủ phủ của tiểu bang Utah.

Great Salt Lake chúng ta thấy ngày nay là tàn tích lớn nhất còn lại của đại hồ Bonneville thời cổ đại, mà vào thời đỉnh điểm, nó trải rộng đến 22.400 dặm vuông (58.000 km vuông), gấp mười lần diện tích hồ ngày nay. Bonneville hiện hữu cho đến khoảng 16.800 năm trước, sau khi một phần lớn lượng nước của hồ mất đi do bị xả tràn qua đèo Red Rock ở Idaho. Với khí hậu ấm dần, phần hồ còn lại cũng bắt đầu cạn theo, để lại các hồ riêng biệt như Great Salt Lake, Utah Lake, Sevier Lake, và Rush Lake. Great Salt Lake là hồ lớn nhất tính từ phía tây sông Mississippi. Nó nằm trong số những hồ mặn nhất trên Trái đất, mặn hơn từ bốn đến tám lần so với độ mặn của nước biển.

Do đâu mà hồ lại trở nên quá mặn?

Ba con sông chính Bear, Weber, và Jordan đổ vào Great Salt Lake nhưng gặp đây là điểm tận cùng không có lối nào thông ra đại dương, tụ lại thành hồ lớn. Nước chỉ có lối thoát duy nhất là tự bốc hơi, để lại muối tự nhiên và các chất khoáng. Hằng năm, ba con sông ký gửi vào hồ vài triệu tấn chất rắn hòa tan (muối và các chất khoáng). Great Salt Lake là hồ nước mặn lớn nhất ở vùng Tây bán cầu.

Bear River là nhánh sông lớn nhất, khởi nguồn từ Unita Mountains, chảy xuyên qua Utah, Wyoming, và Idaho, cung cấp gần 60% nguồn nước cho hồ hằng năm.

Weber River cũng chảy xuống từ dãy núi Unita Mountains và đổ vào sườn phía đông của hồ, góp phần 15% lượng nước.

Jordan River thu gom nước từ các sông, suối nhỏ chảy xuống từ các rặng núi bao bọc chung quanh Salt Lake City và Provo, rồi đổ vào hồ, cung cấp được 22% lượng nước.

Những vùng nước mặn nhất trên Trái đất:
Dead Sea : 33% muối
Great Salt Lake, north : 25% muối
Great Salt Lake, south : 14% muối
Đại dương : 3.5% muối

Cũng như mọi nơi nổi tiếng khác, Great Salt Lake có lưu lại ít nhiều truyền thuyết liên quan đến hồ, như “Water Babies” là một phần trong những chuyện dân gian của thổ dân, theo đó tiếng khóc của trẻ con có thể nghe được ở gần bờ hồ, dụ người ta tiến xuống gần hơn để rồi bị kéo chìm sâu xuống hồ, không bao giờ trở lại. Nào chuyện nàng Saltair Sally, một chuyện liêu trai ma quái được nhắc đến nhiều nhất. Vào mùa thu năm 2000, các thợ săn vịt trời đã phát giác được xác đang phân hủy của một phụ nữ gần khu vực Saltair. Thoạt đầu chưa nhận diện được là ai nên dân địa phương tạm gọi tên là “Saltair Sally”. Năm 2012, thử nghiệm DNA cho biết đó là Nicole Bakoles, một người mẹ 20 tuổi và là nạn nhân của một vụ giết người. Vụ án kéo dài chưa giải quyết xong khiến tạo nên nhiều chuyện ma quái trong khu vực, có người tận mắt nhìn thấy, có người nghe rõ tiếng. Hồi năm 1862, Jean Baptiste là một tên đào trộm mộ có tiếng, bị phát giác đã từng đào gần 300 ngôi mộ. Công chúng nổi giận đày ông ra đảo Fremont, ngoài khơi Great Salt Lake, nhưng hắn biến mất, và số phận hắn vẫn còn là một bí mật. Có người nói trông thấy hắn ở Montana nhưng chẳng có chứng cứ nào xác nhận điều đó là đúng thật cả.

ĐÓN XEM TIẾP KỲ (2): UTAH STATE CAPITOL_SALT LAKE TEMPLE