Rời hồ Great Salt Lake, chúng tôi theo hướng tây chạy ngược trở về trung tâm Salt Lake City, thủ phủ của tiểu bang Utah, tại đây sau khi dùng trưa tại Indochine, một nhà hàng Việt Nam (ngon và rẻ), chúng tôi đi viếng tòa nhà Capitol của tiểu bang, rồi sau đó xuống Temple Square, nơi đầu não của giáo phái Mormon (Church of Jesus Christ of Latter-day Saints), và ngắm tòa giáo đường Salt Lake Temple vĩ đại.
Salt Lake City được chọn làm thủ phủ của Utah kể từ khi Utah trở thành một tiểu bang của Hoa Kỳ vào năm 1896. Tòa nhà Capitol làm bằng đá granite và cẩm thạch, hoàn thành vào năm 1916, đến nay vẫn giữ ngôi vị tòa nhà Capitol tiểu bang lớn nhất so với của 49 tiểu bang còn lại. Nó tọa lạc trên sườn đồi Capitol Hill nhìn xuống thung lũng Salt Lake, với dãy núi Wasatch hùng vĩ vươn cao che chắn phía sau, rất đúng với phong thủy.
Salt Lake City còn là thủ đô toàn cầu của đạo Mormon, nó ảnh hưởng mạnh đến đời sống xã hội, kinh tế, chính trị, và văn hóa của người dân trên diện rộng ở Utah và các tiểu bang lân cận như Idaho, Nevada, và Wyoming. Xây dựng trên bờ dốc của hồ cổ Bonneville, thành phố nằm ở chân rặng Wasatch Range, vươn cao cách đáy thung lũng Salt Lake Valley hơn 1 dặm (1,6 km).
Salt Lake City (dân số gần 200.000, theo thống kê 2020) nằm ở trung tâm của một dải khu vực đô thị hóa nằm dọc theo dãy núi Wasatch, bao gồm Ogden ở phía bắc và Provo ở phía nam. Nếu gộp chung tất cả thì dân số sẽ là gần 1.258.000 người.
Người bản địa Ute và Shoshone là những cư dân đầu tiên của khu vực này. Thành phố được thành lập vào năm 1847 bởi ông Brigham Young và một nhóm 148 người Mormons như một nơi trú ẩn tránh khỏi sự đàn áp tôn giáo và được biết đến với tên gọi Great Salt Lake City cho đến năm 1868. Những người nhập cư Mormons từ phương Đông và châu Âu đổ xô đến “Tân Jerusalem”, “Thành phố của các Thánh”, trong Tiểu bang Lâm thời Deseret (một từ trong Sách Mormon được dịch là “ong mật”). Cơn sốt vàng California năm 1849 đã góp phần vào sự phát triển của thành phố. Tượng ông Brigham Young lớn hơn người thật được chưng trang trọng trong dinh thống đốc.
Sau Hiệp ước Guadalupe Hidalgo (1848), Utah được chuyển giao chủ quyền cho Hoa Kỳ và trở thành một vùng lãnh thổ vào năm 1850. Salt Lake City là thủ phủ của vùng lãnh thổ từ năm 1856 đến năm 1896, khi nó chính thức trở thành thủ phủ của tiểu bang mới Utah.
Việc khai thác mỏ vào đầu những năm 1860 và việc hoàn thành (năm 1870) tuyến đường sắt Utah Central, nối liền Salt Lake City với Union Pacific tại Ogden, cùng với các tuyến đường sắt khác, đã biến thành phố này thành một trung tâm thương mại thịnh vượng của miền Tây.
Kho bãi hàng hóa san sát hai bên xa lộ, song song với đường hỏa xa, cho thấy sự phát triển kinh tế của địa phương. Dãy núi sau lưng là rặng Wasatch Range.
Gian triển lãm công trình xây dựng Capitol của kiến trúc sư Richard Karl August Kletting được chưng ở tầng một bên trong.
Nội thất tòa nhà Capitol có năm tầng, gồm bốn tầng chính và một tầng hầm.
Tranh vẽ “Passing of the Wagons” là bức bích họa hình vòm ở phía lối cầu thang đi lên mặt hướng tây, ngay phía trên lối vào phòng họp Hạ viện.
Sàn nhà được làm bằng đá cẩm thạch từ Georgia.
Tòa nhà được trang trí bằng nhiều bức tranh và tác phẩm điêu khắc mô tả lịch sử và di sản của Utah. Tầng hai của tòa nhà, thường được gọi là tầng chính, vẫn giữ được phần lớn diện mạo lịch sử qua nhiều năm. Tầng này cũng là tầng đầu tiên của khu nhà tròn rotunda ba tầng và các khoảng sân trong hai bên, chống đỡ bởi 24 cột trụ cẩm thạch theo phong cách corinthian.
Rotunda nằm ở trung tâm tòa nhà, bên dưới mái vòm. Trần bên trong mái vòm cao 165 feet (50 m) so với mặt đất. Mái vòm được đỡ bởi các vòm có ô vuông phủ đá cẩm thạch, nằm trên bốn vòm cuốn. Mỗi vòm có ô vuông mô tả một cảnh trong lịch sử Utah. Treo từ trần mái vòm là chiếc đèn chùm nguyên bản nặng 3.000 lb (1.400 kg) (dây xích đỡ nó nặng thêm 1.000 lb (450 kg)). Chiếc đèn chùm là bản sao chính xác của một chiếc đèn chùm treo trong Tòa nhà Quốc hội tiểu bang Arkansas .
Cảnh “Bẫy thú lấy lông” do Peter Skene Ogden vẽ trên ô vuông của một trong bốn vòm cuốn.
Lối đi hai bên ở tầng ba. Tại đây có thể nhìn thấy phần trang trí trên cùng của các cột đá.
Cột chống chạm khắc dáng dấp thanh cảnh, trang trí hoa văn phần trên theo lối kiến trúc corinthian, được người La Mã ưa chuộng và phát triển mạnh vào thế kỷ 5 trước công nguyên.
Ở chân các vòm cuốn bao quanh mái vòm tròn là các hốc tường chứa tượng. Ba nghệ sĩ, Eugene L. Daub, Robert Firmin và Jonah Hendrickson đã được ủy nhiệm tạo ra các bức tượng. Bốn bức tượng, mỗi bức cao khoảng 3,4 m và được gọi chung là “Những bức tượng Utah vĩ đại”, đại diện cho Khoa học và Kỹ thuật, Đất đai và Cộng đồng, Nhập cư và Định cư, cùng với Nghệ thuật và Giáo dục.
Bức tượng tượng trưng cho “Khoa học và Kỹ thuật” ở một trong bốn hốc tường.
Bức tượng tượng trưng cho “Nghệ thuật và Giáo dục.“
Bên trong mái vòm còn có một bức tranh toàn cảnh, với tám cảnh trong lịch sử Utah. Khi tòa nhà quốc hội được khánh thành vào năm 1916, bức tranh toàn cảnh này vẫn còn trống và mãi đến những năm 1930 mới được vẽ lên.
Cảnh “Đóng chiếc đinh vàng,” trong số tám cảnh lịch sử của Utah trên bức tranh toàn cảnh.
Tượng bán thân của Abraham Lincoln, vị tổng thống có công xóa bỏ chế độ nô lệ.
Từ tầng bốn đang tìm lối đi xuống thì nhìn thấy một cô gái mặt đầm xòe phết đất kiểu Mexico, đang tạo dáng để được chụp hình. Có thể đang chụp cho đám cưới của mình.
Brigham Young (1801-1877), tượng được chưng ở tầng một tòa nhà Capitol.Ông là nhà lãnh đạo tôn giáo vừa là chính trị gia. Ông từng là chủ tịch thứ nhì của Giáo hội Latter-Day Saints (LDS) từ 1847 đến 1877 là năm ông qua đời. Ông trở thành cấp lãnh đạo giáo hội từ 1835. Sau thời gian ngắn đi truyền giáo, ông dọn sang Missouri năm 1838. Sau năm đó, thống đốc Missouri ban hành sắc luật trục xuất tín đồ Mormon, thế là ông tổ chức cuộc di dời giáo dân sang Illinois, nơi ông trở thành thành viên của Hội Đồng 50 (người). Năm 1844, trong khi du hành vận động ứng cử tổng thống cho ông Joseph Smith, thì ông này bị giết chết, làm bùng phát cuộc chiến Illinois Mormon War, và khơi mào một loạt khủng hoảng trong phong trào LDS. Sau cuộc thương lượng ngưng bắn, ông được nhất trí đề cử làm chủ tịch thứ nhì của giáo hội vào năm 1847.
Trong cuộc di cư của người Mormon, Young đã dẫn dắt những người theo ông từ Nauvoo, Illinois, đi về phía tây theo Đường mòn Mormon đến Thung lũng Salt Lake. Sau khi định cư ở Utah, ông đã ra lệnh xây dựng nhiều đền thờ, bao gồm cả Đền thờ Salt Lake. Ông cũng chính thức hóa việc cấm đàn ông da đen đạt được chức tư tế và lãnh đạo cuộc Cải cách Mormon. Là một người ủng hộ giáo dục, Young đã tìm cách thành lập các cơ sở giáo dục đại học mà sau này trở thành Đại học Utah và Đại học Brigham Young.
Mặt trước của Liberty Bell, bản sao của Chuông Tự Do ở Philadelphia, Pennsylvania, nổi tiếng lịch sử, tượng trưng cho sự độc lập của Mỹ Quốc.
Chuông thật ở Philadelphia nặng 2.080 lbs, không rõ cái này ở Utah nặng bao nhiêu.
Tù trưởng Massasoit (tên thật là Ousamequin) là đại thủ lĩnh của Liên minh Wampanoag ở vùng đất ngày nay thuộc Massachusetts và Rhode Island. Đối mặt với những trận dịch bệnh tàn khốc và các bộ lạc đối địch, ông đã ký kết một hiệp ước hòa bình quan trọng với những người hành hương Plymouth vào năm 1621, cuối cùng cứu vãn thuộc địa đang gặp khó khăn khỏi nạn đói.
Tháng 3 năm 1621, Massasoit (người có tít hiệu dịch ra là “Lãnh đạo Vĩ đại”) đã đến khu định cư Plymouth để thiết lập liên minh. Bộ tộc Wampanoag đã phải chịu tổn thất dân số thảm khốc do các dịch bệnh trước đó và cần đồng minh để chống lại bộ tộc Narragansett đang xâm lấn. Đổi lại, người của Massasoit đã chia sẻ những kỹ năng sinh tồn thiết yếu với những người hành hương, dạy họ cách trồng các loại cây như ngô, bón phân cho đất và thu hoạch tài nguyên.
Massasoit qua đời vào khoảng năm 1661. Sau khi ông mất, các con trai ông là Wamsutta (Alexander) và sau này là Metacomet (Philip) lên nắm quyền. Khi thực dân Anh tiếp tục bành trướng mạnh mẽ vào lãnh thổ của người Wampanoag, nền hòa bình mong manh tan vỡ, dẫn đến cuộc chiến tranh tàn khốc của Vua Philip (1675–1678).
Đài tưởng niệm Tiểu đoàn Mormon. Được khánh thành vào năm 1927, tượng đài cao 30 mét này được làm bằng đá granit màu hồng nhạt và đồng, do Gilbert Riswold điêu khắc. Tiểu đoàn Mormon là một đơn vị tôn giáo lịch sử, gồm 500 người đàn ông theo đạo Mormon tình nguyện gia nhập Quân đội Hoa Kỳ trong Chiến tranh Mexico-Mỹ. Họ đã hoàn thành một trong những cuộc hành quân bộ binh dài nhất trong lịch sử Hoa Kỳ (khoảng 2.000 dặm từ Council Bluffs, Iowa đến San Diego, California) từ năm 1846 đến năm 1847. .
Trở lại xe buýt, chúng tôi quành xuống hướng nam, trực chỉ Temple Square để viếng trung tâm của giáo phái Mormon, nằm cách Capitol Hill không bao xa.
Giáo đường đồ sộ Salt Lake Temple ở Temple Square, Salt Lake City, là trụ sở trung ương toàn cầu của đạo Mormon. Được khánh thành vào năm 1893, công trình này được xây dựng trong suốt 40 năm. Đây là nhà thờ thứ sáu được Giáo hội hoàn thành và là cái thứ tư được xây dựng kể từ khi người Mormon di cư từ Nauvoo, Illinois đến Utah vào những năm 1840. Với diện tích 382.207 feet vuông (35.508,2 m2), đây là nhà thờ lớn nhất của Giáo hội Latter-Day Saint xét về diện tích sàn.
Mô hình cắt ngang của Salt Lake Temple. Được đặt tại visitor center của Temple Square, mô hình này thể hiện nội thất bên trong sau đợt cải tạo năm 2020.
Vào tháng 3 năm 2021, nhà thờ đã công bố những thay đổi đáng kể đối với kế hoạch cải tạo, ảnh hưởng đến nhiều yếu tố trong nội thất lịch sử của ngôi đền.
Ban đầu, việc cải tạo dự kiến sẽ mất khoảng bốn năm, tuy nhiên, ngày hoàn thành đã bị lùi lại lần lượt đến năm 2025 và sau đó đến năm 2026. Vào năm 2025, chủ tịch nhà thờ Russell M. Nelson thông báo rằng một buổi tham quan mở cửa sẽ được tổ chức vào năm 2027; các chuyến tham quan công cộng này sẽ diễn ra từ ngày 5 tháng 4 đến ngày 1 tháng 10 năm 2027
Ở phía đông của tòa nhà, chiều cao từ đỉnh tháp trung tâm đến chân tượng thiên thần Moroni là 210 feet (64 m). Tượng thiên thần Moroni bằng vàng, do nhà điêu khắc Cyrus E. Dallin thực hiện, đặt trên đỉnh của ngôi đền. Nó tượng trưng cho vị thiên thần được nhắc đến trong Khải Huyền 14:6, người sẽ đến chào đón sự Tái Lâm của Chúa Kitô. .
Thảo luận
Không có bình luận