//
you're reading...
góp nhặt cát đá, Truyện Dịch, về Phật pháp

Sợi tơ nhện * Akutagawa Ryunosuke

 

 

 

 

10

Akutagawa Ryunosuke 芥川龍之介 Giới Xuyên Long Chi Giới  (1892-1927)

 

Giới Xuyên Long Chi Giới ([2]) sinh ở Đông Kinh ([3]) ngày 01-3-1892, uống thuốc độc quyên sinh và mất ở Đông Kinh sáng sớm ngày 24-7-1927. Trong ba mươi lăm năm, ông hầu như sống hoàn toàn ở Đông Kinh, khoảng mười tám năm ở nhà trường và chừng mười một năm hầu như ở bàn viết với độ hai trăm truyện ngắn.

Theo truyền thuyết, vì sinh vào giờ Thìn, ngày Thìn, tháng Thìn, năm Nhâm Thìn nên ông được cha đặt tên là Long Chi Giới (giữa loài rồng).

Lúc còn thơ, ông được giao cho người bác không con nuôi dưỡng. Mới học lớp Ba, Giới Xuyên Long Chi Giới đã tìm được tập phác thảo của Đức Phú Kiện Thứ Lang,([4]) nhan đề Thiên Nhiên Và Đời Người.([5]) Cậu bé đọc say mê và từ đó có lòng ham thích văn chương. Ông được giới thiệu vào trường trung học ở Đông Kinh không phải qua thi tuyển, rồi tốt nghiệp hạng danh dự và vào Đại Học Hoàng Gia Đông Kinh. Tại đây, ông học văn chương Anh, tốt nghiệp năm 1916. Ông đã khước từ chức giáo sư tại Đại Học Hoàng Gia Cửu Châu.([6]) Cửa nhà ông luôn luôn treo bảng cáo bệnh để tạ khách, vì ông muốn dành nhiều thời gian đọc sách.

Năm 1914, ông đăng truyện ngắn đầu tiên trên tạp chí văn học Tân Tư Triều,([7]) nhưng không được chú ý lắm. Năm 1915, ông đăng hai truyện ngắn trên tạp chí Đế Quốc Văn Học.([8]) Truyện thứ hai nhan đề La Sinh Môn ([9]) nổi tiếng gần như gắn liền với tên tuổi ông, và được quay thành phim. Tháng 5-1917 ông xuất bản tập truyện đầu tay, nhan đề chung cho cả tập là La Sinh Môn.

Truyện Sợi Tơ Nhện ([10]) viết xong ngày 16-4-1918, được đăng trên một tạp chí dành riêng cho thanh niên. Năm 1930, Glenn W. Shaw (1886-1961) chọn trong hai trăm truyện của Giới Xuyên Long Chi Giới, tuyển lấy mười một truyện và cố dịch sát nguyên tác, rồi giao cho nhà xuất bản Bắc Tinh Đường Thư Điếm ([11]) ấn hành với nhan đề Tales Grotesque and Curious (Truyện Truyền Kỳ).

Sợi Tơ Nhện (The Spider’s Thread) là truyện thứ sáu trong tập văn dịch của Glenn W. Shaw.

*

 

 

MỘT

Hôm ấy Đức Phật một mình nhẹ gót bên bờ ao sen ở cõi Niết Bàn.

Những đóa sen rộ nở trong ao, tất cả đều trắng ngần như châu ngọc, và ở tâm hoa cánh nhụy vàng không ngừng tỏa hương thơm bát ngát khung trời.

Ở cõi Niết Bàn bấy giờ là buổi sáng.

Giờ đây Đức Phật đứng yên lặng bên bờ ao, và qua một khoảng hở giữa đám lá che phủ mặt nước, Ngài chợt nhìn thấy cảnh quan ở dưới.

Bởi lẽ địa ngục nằm ngay bên dưới ao sen của cõi Niết Bàn, con sông Tam Đồ ([12]) và ngọn núi Đao ([13]) có thể nhìn thấy rõ qua làn nước trong suốt như pha lê, như qua ống viễn kính.

Rồi Đức Phật nhìn thấy một người tên Kandata, đang quằn quại cùng các tội nhân khác ở tận cùng địa ngục.

Gã Kandata này là tướng cướp, xưa kia đã làm nhiều điều ác, sát sinh hại mạng và phóng hỏa đốt nhà, tuy nhiên y được ghi công đức một việc thiện. Có lần trên đường xuyên qua rừng sâu, y chú ý tới một con nhện bé nhỏ đang bò dọc theo vệ đường.

Giở chân lên thật lẹ làng, y sắp sửa giẫm chết con vật thì bất chợt nghĩ rằng “Thôi đừng, nhỏ nhít như nó cũng có linh hồn; giết bừa nó đi thì thật xấu hổ.” Và y đã tha chết cho con nhện.

Khi nhìn xuống cõi địa ngục, Đức Phật nhớ lại cái cách Kandata tha mạng con nhện. Đức Phật nghĩ rằng, nếu có thể được, để báo đền cho việc thiện ấy, Ngài muốn đưa y thoát ra khỏi địa ngục. May sao, lúc nhìn quanh, Ngài bắt gặp một con nhện của cõi Niết Bàn đang giăng sợi tơ như bạc xinh đẹp trên đám lá sen ánh một màu thanh bình yên ả.

Đức Phật nhẹ nhàng nâng lấy sợi tơ nhện trên tay, và Ngài thả cho sợi tơ buông thẳng xuống tận cùng địa ngục xa tít bên dưới, xuyên qua khoảng trống giữa những đóa sen trắng ngần như ngọc.

HAI

Kandata đang ngụp lặn cùng các tội nhân khác trong ao Máu ([14]) ở nơi tận cùng địa ngục.

Khắp chốn tối đen như mực, và thỉnh thoảng khi thoáng có gì hiện lên trong chỗ tối om ấy, hóa ra lại là ánh chớp lập lòe của đầu mũi gươm, mũi kiếm trên ngọn núi Đao rợn người, thế nên hãi hùng khôn xiết. Hơn nữa, sự im lìm mộ địa đang ngự trị khắp nơi, và cái duy nhất thỉnh thoảng còn có thể nghe thấy là tiếng thở dài yếu ớt của các tội nhân.

Ấy bởi vì tội nhân khi xuống đến chốn này đều đã kiệt lực do muôn vạn cực hình của cõi địa ngục và họ không còn hơi sức nào để kêu gào.

Thế nên, dù là tướng cướp dữ dằn chăng nữa, Kandata cũng ngạt thở vì máu, chẳng thể làm gì khác hơn là giãy giụa trong ao Máu như một con nhái đang giãy chết.

Nhưng thời cơ của y đã đến. Một hôm khi tình cờ ngẩng đầu lên nhìn vòm trời bên trên ao Máu, Kandata trông thấy từ trên cao, mãi tận các tầng trời thăm thẳm, thòng xuống chỗ y một sợi tơ nhện trắng như bạc, lấp loáng lờ mờ trong bóng tối âm u tịch mịch dường như thể nó cũng sợ bị người ta bắt gặp.

Nhìn thấy sợi tơ, y vỗ tay vui mừng. Nếu bám vào sợi tơ này mà leo lên đến tận chỗ nó xuất phát thì chắc chắn y có thể thoát khỏi địa ngục.

Hơn thế nữa, nếu mọi sự suôn sẻ, thậm chí y còn có thể vào được cõi Niết Bàn. Vậy thì y sẽ không bao giờ bị xô lên núi Đao hay đắm chìm trong ao Máu.

Ngay khi trong đầu nảy ra những ý nghĩ này, y nắm chặt lấy sợi tơ bằng cả hai tay và bắt đầu dốc toàn lực leo riết lên.

Vốn là tướng cướp, y quá đỗi thành thạo với những việc leo trèo như thế.

Nhưng địa ngục cách Niết Bàn hàng hà sa số dặm và có nỗ lực như y thì cũng không dễ gì thoát ra được. Sau khi leo được một lúc, cuối cùng y kiệt sức và không thể nhích thêm được lấy một phân.

Thế là, vì chẳng thể làm được gì khác hơn, y dừng lại dưỡng sức và đu mình vào sợi tơ, nhìn xuống, nhìn xuống tận bên dưới. Ngạc nhiên biết bao, nhờ y đã leo tận lực, ao Máu nơi y từng lặn hụp trong đó bấy giờ đã khuất chìm tận bên dưới trong bóng tối hun hút. Ngọn núi Đao rợn người lấp loáng lờ mờ bên dưới y. Nếu cứ leo lên với tốc độ này, y có thể ra khỏi địa ngục dễ dàng hơn y tưởng.

Xoắn bàn tay vào sợi tơ nhện, Kandata cười ha hả và bằng cái giọng mà y chưa hề thốt lên trong ngần ấy năm, kể từ khi xuống địa ngục cho tới nay, y hét to:

– Thành công rồi! Thành công rồi!

Nhưng bỗng dưng y chú ý thấy rằng ở bên dưới sợi tơ nhện cơ man tội nhân khác cũng đang hăm hở leo lên theo sau y. Họ nhích lên, nhích lên, giống hệt như một đàn kiến diễn hành.

Mục kích cảnh tượng này, Kandata chỉ biết chớp chớp mắt một lúc, miệng há hốc ra một cách ngốc nghếch trong nỗi thảng thốt kinh hãi.

Sợi tơ nhện mỏng manh dường ấy, tưởng đâu chỉ với riêng một mình y thôi cũng phải đứt phựt rồi, cớ sao nó chịu đựng nổi sức nặng của cả ngần ấy thân hình kia chứ?

Nếu sợi tơ đứt phựt giữa lưng trời, thì kể cả chính y, sau bao công lao khó nhọc mới leo tới được chỗ này, y cũng sẽ phải cắm lộn đầu rơi ngược xuống địa ngục trở lại. Nếu xảy ra sự việc như thế thì khiếp đảm quá.

Nhưng trong thời gian đó hàng trăm hàng ngàn tội nhân vẫn đang giãy giụa thoát ra khỏi ao Máu tối tăm và đang tận lực leo lên thành hàng trên sợi tơ mỏng manh lấp loáng. Nếu y không mau lẹ có hành động gì, sợi tơ chắc chắn sẽ phải đứt lìa, rớt xuống. Bởi thế, Kandata hét toáng lên:

– Nè lũ tội nhân chúng bay! Sợi tơ này là của tao. Ai cho phép chúng mày leo lên đây? Xuống đi! Xuống đi!

Ngay đúng lúc ấy, sợi tơ nhện cho tới bấy giờ vẫn chưa có dấu hiệu gì là sẽ đứt, thình lình phựt lìa ngay tại chỗ Kandata đang đeo bám vào.

Thế là y vô phương cứu rồi. Chẳng kịp kêu lấy một tiếng nào, y cắm lộn đầu lao vút xuống rơi vào bóng tối, người y quay tít như cái bông vụ.

Sau đó, chỉ còn sợi tơ nhện của cõi Niết Bàn, mỏng manh và lấp lánh, lơ lửng treo giữa khung trời chẳng ánh trăng sao.

BA

Đứng trên bờ ao sen của cõi Niết Bàn, Đức Phật chăm chú theo dõi mọi sự diễn ra, và khi Kandata như một hòn đá chìm lỉm xuống đáy ao Máu, Ngài lại thong thả bước đi với nét buồn buồn trên khuôn mặt.

Hẳn nhiên trái tim lạnh lùng của Kandata không sao cứu được y thoát khỏi địa ngục, và y đã nhận lấy sự trừng phạt đích đáng mà rơi trở xuống chốn đọa đày. Ánh mắt Đức Phật bộc lộ nỗi xót thương, nhưng trong ao kia những đóa sen trắng ngần của cõi Niết Bàn chẳng hề quan tâm chi những việc như thế cả.

Những đóa sen trắng ngần như châu ngọc đang đung đưa mơn man đôi bàn chân Phật. Khi hoa lắt lay qua lại, từ những cánh nhị vàng ở tâm hoa, hương thơm ngào ngạt không ngừng tràn ngập khung trời.

Ở cõi Niết Bàn bấy giờ là gần trưa.

Huệ Khải

_________________

CHÚ THÍCH

([1]) Thánh Ngôn Hiệp Tuyển, quyển II, đàn ngày 15-4-1927.

([2]) Akutagawa Ryunosuke 芥川龍之介

([3]) Tokyo 東京

([4]) Tokutomi Roka 德富健次郎

([5]) Shizen to Jinsei 自然と人生 (Tự Nhiên Tô Nhân Sinh)

([6]) Kyushu 九州

([7]) Shinshicho 新思潮 (Làn Sóng Tư Tưởng Mới)

([8]) Teikoku Bungaku 帝國文學

([9]) Rashomon 羅生門

([10]) Tri Thù Nô Mịch 蜘蛛の糸 (tri thù: con nhện; mịch: sợi tơ).

([11]) Hokuseido 北星堂書店. Đây là một trong nhiều nhà xuất bản danh tiếng của người Nhật chuyên in sách tiếng Anh.

([12]) Sông Tam Đồ (Sanzu no Kawa: 三途川 Tam Đồ xuyên): Con sông có ba chỗ phải vượt qua – chỗ cạn, chỗ sâu, và chỗ sâu nhất. Sau khi chết bảy ngày, hồn người chết phải vượt qua con sông này. Hồn nào xấu xa, tội lỗi nhất sẽ phải vượt sông ở chỗ sâu nhất. (Theo Japanese-English Buddhist Dictionary, Daito Shuppansha – Từ Điển Phật Giáo Nhật-Anh, Đại Đông xuất bản xã, 1965, tr. 261.)

Tam đồ còn được giảng là ba đường khổ:  Hỏa đồ: đường đưa tội nhân tới ngục lửa; ‚ Huyết đồ: đường đưa tội nhân tới ngục máu, ở đó tội nhân xâu xé nhau như thú vật; ƒ Đao đồ: đường đưa tội nhân tới ngọn núi trên đó mọi ngọn cỏ hay lá cây đều là lưỡi đao, lưỡi kiếm bén ngót. (A Dictionary of Chinese Buddhist Terms. Buddhist Culture Service – Trung-Anh Phật Học Từ Điển, Phật Giáo Văn Hóa Phục Vụ Xứ. Đài Bắc, Đài Loan: 1962, tr. 62.)

([13]) Núi Đao (Hari no Yama: 刀山 Đao sơn): Xem chú thích 12.

([14]) Ao Máu (Huyết trì): Tại ngục máu, còn gọi Huyết Ô trì 血烏池. (Trung-Anh Phật Học Từ Điển, tr. 221.)

 

 

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Thư viện

%d bloggers like this: