//
you're reading...
Chính Trị, Chiến Tranh, góp nhặt cát đá, Giáo Dục, xã hội

Không yêu nhau mới loạn * Mặc Tử

 

 

 

5

Mặc Tử, triết gia Trung Hoa cuối thời Xuân Thu – đầu Chiến Quốc, chủ trương trường phái Mặc học. Đối tượng chính là chính trị, triết học xã hội, khoa học tự nhiên. Thọ chừng 90 tuổi.

 

 

 

 

 

Thánh nhân trị thiên hạ tất phải biết loạn từ đâu mà ra thì trị thiên hạ mới được, không biết loạn từ đâu ra, thì không trị nỗi được thiên hạ. Ví như thầy thuốc chữa bệnh cho người ta, tất phải biết thì bệnh căn tự đâu khởi ra mới chữa được, chớ không biết thì không chữa nỗi được bệnh. Trị người loạn có khác gì thế ?

Loạn tự đâu mà sinh ra ? Sinh ra bởi không yêu nhau.

Con không hiếu với cha, tôi không trung với vua, thế là loạn đấy. Con chỉ yêu thân con, không yêu đến cha, cho nên làm thiệt cha để lợi mình ; em chỉ yêu thân em, không yêu đến anh cho nên làm thiệt anh để lợi mình ; bầy tôi chỉ biết yêu thân mình mà không biết yêu vua cho nên làm thiệt vua để lợi mình. Thế là loạn đấy.

Tuy đến cả cha mà cũng không thương con, anh mà cũng không thương em, vua mà cũng không thương bầy tôi thế cũng là loạn. Cha chỉ yêu thân cha, không yêu đến con, cho nên làm thiệt con, để làm lợi mình, anh chỉ yêu thân anh không yêu đến em, cho nên làm thiệt em để mình được lợi, vua chỉ yêu thân vua, không yêu bầy tôi, cho nên làm thiệt bầy tôi để mình được lợi.

Tại sao mà sanh ra những điều ấy ? Có phải chỉ không yêu nhau cả thôi không ? Đến cả quân trộm quân giặc cũng vậy. Thằng trộm chỉ biết yêu nhà mình không biết yêu nhà người khác, cho nên ăn trộm nhà khác để lợi nhà mình ; thằng giặc chỉ biết thân mình chẳng yêu người khác, cho nên sát hại thân người khác để lợi thân mình. Tại sao mà sanh ra như thế ? Có phải chỉ tại không yêu nhau cả mà thôi không ?

Cho đến cả các quan khuynh loát nhau, các nước chư hầu đánh lẫn nhau, cũng chỉ tại các quan chỉ biết yêu nhà mình, không yêu nhà khác nên hại nhà khác để lợi cho nhà mình, các nước chỉ biết yêu nước mình không yêu nước khác cho nên đánh với nước khác để lợi cho nước mình.

Ấy thiên hạ sinh ra loạn là bởi như thế cả.

Nếu biết yêu nhau, thì còn ai nở hại ai, mà thiên hạ làm gì chẳng bình trị.

Mặc Tử
(Cổ Học Tinh Hoa của Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc và Từ An Trần Lê Nhân, quyển II)

 

 

 

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Thư viện

%d bloggers like this: