//
you're reading...
NHÓM HUẾ, Tùy Bút

Bánh mì và tôi – Đặng Ngọc Thanh Hải

 

Oct 28, 2014 (TM)

 

banh mi8a

 

Mấy ngày tôi đi Huế, bà xã không có tài xế phải đi xe thồ. Chú xe thồ quen nói với bà xã:”Sáng nào cũng thấy Thầy đi lơn tơn cầm theo bao bánh mì!” Nghe bà xã kể lại tôi vừa ngạc nhiên, vừa buồn cười. Chả là sáng nào tôi cũng đi bộ non một tiếng. Trên đường về, ghé tiệm bánh mì mua mấy ổ bánh mì nóng về phết bơ lên cho vào lò vi sóng hoặc làm cái trứng ốp-la để ăn sáng. Chắc khi “hành thiền” tôi lơ ngơ láo ngáo lắm nên mới gây sự chú ý của chú xe thồ. Nhưng hai từ “Bánh Mì” làm gợi lên trong tôi biết bao kỷ niệm thời thơ ấu.

Ngày tôi còn bé, gian nhà và chái bên phải (của căn nhà 5 gian 2 chái của bà nội) được cho Bác Huỳnh thuê để làm lò bánh mì. Bánh mì thường được làm vào nữa đêm để sáng sớm tinh mơ đã giao cho các xe bánh mì hay cho các chú bé mang đi bán sớm. Vì vậy, khoảng 2 – 3 giờ sáng là nhà tôi sực nức mùi bánh mì mới ra lò, thơm không chịu được phải thức dậy chạy sang mua một ổ vừa thổi vừa ăn. Nhưng thường là được bác Huỳnh cho không lấy tiền. Có lẽ vì vậy mà bửa ăn sáng của anh em tôi thường là một ổ bánh mì chấm với một ly sữa “ông thọ”hay sữa “con chim” (Nestlé). Thỉnh thoảng thay bằng tô cháo gạo đỏ với cá bống thệ kho rim hay gói xôi đậu xanh, xôi bắp với muối mè trộn đường cát trắng. Nhưng chúng tôi vẫn ghiền món bánh mì chấm sữa. Thói quen ăn bánh mì nóng nữa đêm còn theo tôi đến tận những năm đầu đại học. Những tối đi trực “nhân dân tự vệ”, hay những đêm thức học thi, thế nào chúng tôi cũng phải có món bánh mì nóng để dằn cơn đói và để tỉnh ngủ. Những ổ bánh mì không bán hết thì ngày hôm sau lại được thái thành lát, phết chút bơ, rãi tí đường lên. đút trở lại vào lò rồi phơi khô thành món bánh mì khô. Buổi chiều đi học về lại được chị H. – con gái bác Huỳnh – gọi vào cho một gói đem về nhà gặm thay cho bửa lỡ.

Khi bác Huỳnh trả nhà, cái lò nướng bánh bằng gạch chiếm cả một gian nhà phảiđắp chiếu mấy năm cho đến khi anh Tuấn trúng thầu cung cấp bánh mì cho chương trình “Bửa ăn sáng học đường” lò bánh mì mới hoạt động trở lại và lúc này chúng tôi được trực tiếp ngắm thỏa thích các công đoạn làm bánh mì và làm quen dần với tiếng o o của chảo quay nhồi bột, tiếng đập bình bịch thỏi bột xuống bàn gổ trong quá trình làm nỗi bột, tiếng xình xịch của chiếc máy nổ và tiếng khò khò của vòi lửa khi khè hơi đốt nóng lò (thời bác Huỳnh, lò được đốt bằng những thanh củi to chở từ trên rú về, sau này làm nóng lò bằng dầu ma zút). Những vắt bột đúng cân lượng được chú thợ ngắt ra từ cục bột đã được nhồi, vo tròn, xếp vào mâm kim loại theo hàng, sau đó tạo dáng, rồi dùng con dao gổ rạch một đường, quét một lớp nước đường thắng và dầu thực vật rồi đút từng mâm vào lò và chỉ mười lăm, hai mươi phút sau mùi thơm đã bốc dậy lên “điếc” cả mũi. Thỉnh thoảng, số lượng bánh giao cho các trường đột xuất tăng, anh em chúng tôi lại được huy động sang đếm bánh bỏ vào bao tải đểxe kịp chuyển đến các trường trước giờ vào lớp. Mùa hè đỏ lửa 1972, anh Tuấn bịbắt, nhốt tù Côn đảo mấy tháng, sau đó chuyển vào Đà nẵng. Lò bánh mì cũng “dẹp tiệm” nhưng lò đốt bánh cũng nằm sừng sững giũa gian nhà đến cảnăm sau mới bị phá đi.

 Ngay cả khi còn chập chững, anh em tôi đã được thưởng thức bánh mì. Tôi vẫn còn nhớ buổi sáng sớm hôm ấy, em gái tôi Thanh Nhàn Đặng Ngọc, lúc ấy mới biết đứng chựng, được Ba cho miếng bánh mì nhăm nhăm chơi. Đang đứng nhún nhảy trên giường, em bỗng vứt miếng bánh mì xuống. Ba tôi la lên: “Con Nhàn vất miếng bánh mì nơi tề!”. Thế là em tôi buột miệng: “Con Nhàn!”. Hai từ đầu tiên trong đời trẻ con thường nói là “Pa-pa” hay “Bà bà”. Còn với em tôi hai từ đầu tiên trong đời lại chính tên của mình. Không biết những câu nói đầu đời có vận gì vào mệnh số sau này không, nhưng em tôi thì phải sống xa gia đình từ khi vào tuổi thiếu nữ và tôi có cảm giác là em trải qua nhiều năm tháng thui thủi với chính mình.

“Bánh mì” còn gợi lại mùa xuân Mậu thân đau thương và những ngày gian khó ở khu tạm cư trường Bán Công khi hai anh em – tôi và Cường – phải thức dậy lúc 1 giờ sáng, leo qua nhịp gãy của chiếc cầu Trường Tiền để xuống tận Bao Vinh lấy bánh mì về bán, vừa run rẫy đi dọc đường Hàng Bè, giữa cái lạnh bất thường của Huế những ngày sau Tết Mậu Thân, vừa thay nhau cất tiếng rao “Ai … bánh mì nóng đâ … â … y … y!!!” vừa nuốt ngược nỗi cay cực vào trong trong lòng mình.

 Biết đâu vài năm nữa, chú xe thồ sẽ không còn thấy tôi với bao bánh mì trên tay trên đường tập thể dục trở về nhà mỗi sáng mà thấy một người khoác y vàng, cầm bình bát đi khất thực mỗi sáng mồng một hay rằm. Và chú xe thồ sẽ để vào bình bát của người đó một ổ bánh mì nóng với một lốc sữa nhỏ để tôi lại được trở về với ổ bánh mì nóng dòn và ly sữa mẹ tôi pha cho trong những ngày thơ ấuở quê nhà.

Advertisements

Thảo luận

3 thoughts on “Bánh mì và tôi – Đặng Ngọc Thanh Hải

  1. From: Tong Mai
    Oct 28, 2014

    “Biết đâu vài năm nữa, chú xe thồ sẽ không còn thấy tôi với bao bánh mì trên tay trên đường tập thể dục trở về nhà mỗi sáng mà thấy một người khoác y vàng, cầm bình bát đi khất thực mỗi sáng mồng một hay rằm. Và chú xe thồ sẽ để vào bình bát của người đó một ổ bánh mì nóng…”

    Chú xe thồ có gặp người khất thực không anh Thanh Hải?
    Bài viết hay quá, viết giùm cho những ai thương bánh mì nóng ở Huế ngày nào.
    TMai

    Số lượt thích

    Posted by TongMai | Tháng Mười 28, 2014, 8:32 chiều
  2. From: LCHoằng
    Oct 28, 2014

    Một đoản tùy bút chân chất hay tuyệt. Cám ơn THải chia xẻ.
    Đọc đến đoạn
    … (thời bác Huỳnh, lò được đốt bằng những thanh củi to chở từ trên rú về, sau này làm nóng lò bằng dầu ma zút) …
    thấy thích thú và tiếc nuối, những lò mì và những tiệm pizza ngon và nổi tiếng bên châu Âu hiện nay vẫn dùng lò đốt bằng củi hoặc than củi. Và những steakhous nổi tiếng cũng vậy. Càng văn minh người ta càng quí và ráng gìn giữ tradition, dẫu đó là văn chương, hay nghệ thuật, hay âm nhạc, hay ẩm thực … Xứ mình, dân mình lại hay có thói có mới nới cũ. Ít chịu giữ gìn nếp xưa, dưới chế độ này lại càng vong bản. Uổng ghê.

    Những năm cuối 60, trong Thành nội, cận góc đường Mai Thúc Loan / Đinh Bộ Lĩnh cũng có một lò mì, cứ khuya khuya, ra ngồi cột điện học bài thi (chơi nhiều hơn là học) giữa đêm cứ hay lội bộ tới lò mì mua mấy ổ bánh mì mới ra lò, chỉ xé bánh mì tươi ra chia nhau mà nhai cũng đã ngon rên mé đìu hiu. Mùa hè đặc biệt nhà ni, chủ nhà làm luôn thêm lò kem, mà rất sáng tạo, lấy đủ thứ trái cây có sẵn ở Huế mà chế biến, ôi thôi đủ thứ, kem mít, kem chuối … tới chừ vẫn còn nhớ và vẫn còn thòm thèm …

    … Ôi năm tháng!!!
    LCHoằng

    Số lượt thích

    Posted by TongMai | Tháng Mười 28, 2014, 8:33 chiều
  3. Thanh Hải đã viết với cả tâm hồn mình để chia xẻ với bạn bè những kỷ niệm một thời xa xưa , kỷ niệm với ” lò bánh mì tại gia ” , hương vị của những món ăn đơn giản buổi sáng trước khi đi học , mùi thơm của những ổ bánh mì nóng dòn của thời thơ ấu vẫn còn theo bạn cho đến bây giờ .
    Đọc tùy bút của Hải mà cảm thấy phảng phất những kỷ niệm tuổi thơ của mình trong đó.
    Dù có thế nào thì thời thơ ấu cũng là đoạn đường dễ thương nhất trong đời người , phải không?
    Cám ơn Thanh Hải , lời văn không cần chải chuốt nhưng vẫn rất mượt mà và rất lôi cuốn người đọc .
    MN.

    Số lượt thích

    Posted by NguyenMinhNguyet | Tháng Mười Một 21, 2014, 10:42 chiều

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: