//
you're reading...
Ẩm Thực, Biên Khảo, Du Lịch, NHÓM HUẾ

Oktoberfest 2014 – Lê Cảnh Hoằng

 

Hôm qua ở thành phố Munic (Bavaria) bắt đầu Oktoberfest. Khởi đầu là một lễ hội dân gian kéo dài hai tuần, từ lâu đã trở thành một bàn nhậu của thế giới. Cách đây khá lâu mình có viết một bài về lễ hội này. Nay update lại gởi bà con đọc cho vui.

LCHoằng

 

 

Lễ Hội Tháng Mười – Oktoberfest

 Lê Cảnh Hoằng –  Sept 21, 2014

Hôm qua, Thứ Bẩy 21 tháng chín 2014 tại thành phố München (Munic), tiểu bang Bayern (Bavaria) Oktoberfest – Lễ Hội Tháng Mười vừa khai mạc, bắt đầu một cuộc vui, một trò ăn chơi trác táng lôi kéo trọn thế giới, một sự kiện kéo dài hai tuần vô cùng nổi bật và vô cùng quan trọng trong năm đối với dân làng nhậu.

LCH - OktoberfestLCH - Oktoberfest2

Tính sổ từ năm ngoái 2013:

– Lượng người tham dự: 6,4 triệu

– Lượng bia bán được: 7,7 Millionen Maß (một Maß là một lít)

– Số lượng gà quay: 482.361 mống

– Số lượng dồi heo (tính theo cặp): 112.772 cặp

– Số lượng đùi heo nướng: 78.216

– Số lượng bò nạp mạng: 114 chú

– Số lượng bê nạp mạng: 85 em

– Năng lương điện: 3.056.207 Kilowatt giờ

– Lượng Gas: 243.437 mét khối

– Lượng nước dùng: 243.437 mét khối

– Lượng rác thừa: 931,94 tấn

– Lương rác giấy: 54,03 tấn

– Lương thức ăn thừa và xương: 379,76 tấn

– Đánh rơi và nhặt được: 4.560 thứ đủ loại, gồm:

  • 935 áo quần đủ loại
  • 1.200 thẻ kiểm tra và thẻ tín dụng
  • 605 túi tiền
  • 380 điện thoại cầm tay
  • 300 ba lô, túi xách đủ loại
  • 450 chùm chìa khoá
  • 375 kiếng đeo mắt
  • 55 máy chụp ảnh và đồ phụ tùng
  • 140 nữ trang và đồng hồ đeo tay
  • 55 dù che mưa
  • Hàng hiếm: một bộ răng giả, một máy nghe, một xe stegway, một skateborad, một bảng hiệu giao thông và hai nhẫn cưới.

Chỉ 16 đến 18 phần trăm món đồ được khổ chủ đến xin nhận.

Oktoberfest – theo truyền thống, được mở màn hàng năm vào khoảng đầu thu, thường bắt đầu từ hạ tuần tháng chín đến đầu tháng mười, và xin thưa: Mọi chuyện bắt đầu như thế này:

Sáng kiến

không từ Vua, cũng không do từ một vị thượng thư hoặc quan chức cao cấp nào, mà chính một tay hạ sĩ quan rất mực tầm thường, phục vụ trong Đội ngự lâm Vương quốc Bayern, trong lúc trà dư tửu hậu, chợt nẩy ra ý kiến trời ơi đất hỡi, tổ chức một cuộc đua ngựa thật lớn ăn mừng lễ cưới của Hoàng Thái tử Ludwig von Bayern và Công chúa Therese von Hildburghausen. Chính cái sáng kiến táo bạo của chú lính quèn này đã đặt viên đá đầu tiên cho Lễ Hội Oktoberfest, với số người tham dự hàng năm lên đến 6 triệu là Lễ hội dân gian lớn nhất thế giới và cũng nổi tiếng nhất thế giới.

Và cứ thế mà phởn tiếp

Một năm sau đó dân chúng mọi người ai ai cũng nhất trí: Cuộc chơi phải tiếp diễn. Lễ hội là một dịp ăn chơi có một không hai trong năm cho con dân phải được tiếp tục tái diễn. Người đứng ra tổ chức lần này là „Hiệp hội Nông nghiệp tại Bavaria“ (Landwirtschaftliche Verein in Bayern), với mục đích qua Lễ hội và cuộc đua ngựa song song giới thiệu sản phẩm và thành qủa của nông dân trong vùng.

Đều đều năm này qua năm nọ ‚Wiesn’, tiếng lóng của người địa phương đặt cho Lễ hội Oktoberfest, là một chốn vui chơi hàng năm của hàng ngàn con dân tiểu vương Bayern do tư nhân tổ chức và tài trợ. Dần dà trở thành một Lễ Hội dân gian truyền thống của toàn vùng. Qua sự phát triển ngày càng lớn mạnh của Lễ Hội, đến năm 1819 Ủy ban Thành phố Munic quyết định nắm lấy quyền tổ chức vào tay mình.

Năm 1850 lại có thêm một lý do nữa để ướt át ăn mừng: Tượng thần phù hộ cho Oktoberfest, Nữ thần ‚Bavaria’, được khánh thành và cùng lúc một phần của Ruhmeshalle (điện ‚Hiển Vinh’ – ND tạm dịch) vừa hoàn tất.

1881 lại ăn mừng thêm một sự kiện mới ra đời: quầy gà quay đầu tiên xuất hiện, qua thời gian trở thành một món ăn truyền thống không thể thiếu được trong Lễ hội, nhanh, gọn, lẹ phục vụ cho không biết bao nhiêu bao tử của khách thăm viếng vãng lai.

Tại Oktoberfest từ ngày đầu không bán bia. Dĩ nhiên ngay buổi đầu tiên vẫn có cái để uống đến mềm môi, nhưng không được bày bán trong lễ hội mà nằm ngoài khuôn viên, ngay khu Sendling, nằm mé tây cánh đồng Theresien.

Thời gian sau đó Ủy ban Thành phố cho phép bán bia trong khuôn viên Lễ hội, ngay lập tức hàng hà chòi bán bia được dựng nhanh bằng gỗ tạp mọc lên như nấm.

Thoạt đầu khách viếng thăm Lễ hội phải ăn uống ngoài trời, nhưng số lượng khách ngày càng đông lên. Ngoài ra mấy tay chủ xị lúc đầu tiên đều cũng là những khách thương bán tạp hóa hoặc những chủ gánh trò chơi: Trong những chòi bia của họ còn có thêm những màn khác hấp dẫn khách, thí dụ như màn ném banh cù hoặc trèo cây giựt giải và sàn nhảy đầm cho đám thanh niên.

Cuối thế kỷ thứ 19 những chòi bán bia nho nhỏ kia đồng loạt biến thành những rạp bia vĩ đại, và những trò chơi trong chòi được dẹp ra bên ngoài, để có thêm chổ cho nhậu khách và có chổ cho ban nhạc trống kèn xập xình inh ỏi.

Trở thành Lễ hội dân gian vĩ đại nhất thế giới

Bắt đầu từ 1880 Oktoberfest về đêm không buồn bã như xưa nữa: Điện khí hóa đã đem ánh sáng đến với ‚Wiesn’. 400 rạp bia thắp đèn đuốc sáng ngời và qua đó giới thiệu đến thế giới một hình ảnh tiêu biểu của Lễ hội Oktoberfest về đêm.

1892 Lần đổi mới tiếp theo: Cối bia thủy tinh nhảy vào ‚Wiesn’ cạnh tranh và đẩy văng loại cối uống bia Keferloher truyền thống xưa nay vẫn được làm bằng sành. Nhưng một số những dân nhậu truyền thống vẫn thấy uống bia bằng cối sành ngon hơn:

Keferloheer

Keferloher là cối uống bia bằng sành, qua cấu chất và cấu hình rất thích hợp để nhậu bia. Thân cối dày ngăn nhiệt giữ bia được lạnh lâu, mình cối không láng ngược lại hơi sần sùi giữ CO2 nằm lại trong bia lâu hơn, qua đó giữ bia tươi ngon lâu hơn.

Cối sành có xuất xứ từ Keferloh, một khu phố trong làng Grasbrunn, nằm phía nam Bayern.

Cho đến 1892, chỉ riêng cho Oktoberfest, hàng triệu cối Keferloher với dung tích 1 lít được sản xuất mỗi năm.

Vì Munic trong thời điểm đó khá nhỏ, cho nên nhóm chủ rạp bia và ban tổ chức phải kéo dời thêm ra ngoài cánh đồng cỏ (auf die Wiesn). Truyền thống này ngày nay vẫn còn được giữ lại và biến thành cuộc biễn hành của đoàn quân các chủ rạp bia, các chủ gánh trò chơi vào ngày Thứ bảy mở màn.

Đến 1950 Thị trưởng Thomas Wimmer lại đem đến cho Oktoberfest thêm một truyền thống mới khác: Ngay vào ngày Thứ bảy khai mạc (Wiesn-Samstag) vào 12:00 giờ Ông khui thùng bia đầu tiên vào hô lớn „O’zapft is’!“ (‚Bia đã khui rồi!’). Bắt đầu từ đó sự kiện khui thùng bia đầu cho Oktoberfest là một danh dự các cho Quan ngài cầm cân nảy mực. Không một Ông Thị trưởng nào chịu bỏ lỡ vinh hạnh này.

Những trò chơi thuở ban đầu chẳng có gì đáng kể đến, ngoài những trò chơi dân giã xưa nay như: trèo cây giật thưởng, nhảy bao, đua đẩy xe cút kít còn có thêm trò ăn mức táo rất được ưa chuộng: hai người tham dự, mắt bị bịt kín lại, ngồi đối diện nhau, và đút cho nhau từng thìa mức táo. Những khuôn mặt lem luốc bết đầy mức táo là nguyên nhân gây những trận cười vô tận cho người xem.

Vì sao Oktoberfest (Lễ hội tháng mười) bao giờ cũng bắt đầu từ tháng chín đến dầu tháng mười lại chấm dứt

Thời tiết tháng mười thường bắt đầu mưa lạnh, nên từ 1872 được qui định Oktoberfest bắt đầu từ ngày Thứ bảy đầu tiên sau ngày 15 tháng chín, và ngày cuối cùng Lễ Hội là ngày Chủ nhật đầu tiên của tháng Mười.

Từ năm 2000 trở đi lại có thêm điều lệ: nếu ngày Chủ nhật cuối Lễ rơi vào ngày 1 hoặc 2 tháng Mười, Lễ hội tháng Mười được kéo dài thêm một ngày, cho đến ngày Lễ Thống Nhất nước Đức (3 tháng Mười)

Tính từ ngày đầu năm 1810 cho đến nay chỉ có 24 lần Oktoberfest bị tuyên bố hủy bỏ – hoặc chỉ được tổ chức với phạm vi nhỏ dưới hình thức „Lễ mùa Thu“ (Herbstfest) mà thôi

Chiến tranh, dịch thổ tả và đại khủng hoảng kinh tế năm 1920 đã gây ảnh hưởng làm cho Oktoberfest không tổ chức được.

– 1813 Vương quốc Bayern đánh với Napoleon; chỉ trong vòng bốn năm sau, lần đầu tiên Wiesn bị hủy bỏ.

– 1854 vì một trận dịch tả tràn qua München, cướp đi 3.000 mạng người. Lễ hội bị hủy.

– 1866 Bayern theo phe Áo nhảy vào trận chiến Áo-Phổ. Mặc dầu hòa bình đả được ký kết vào 23 tháng 8, Oktoberfest năm đó vẫn không được tổ chức.

– 1870 vì chiến tranh Đức-Pháp, Đế quốc Đức được thành lập ngay sau đó, Oktoberfest không tổ chức.

– 1873 lại vì một trận dịch tả nữa.

– 1914 đến 1918 không có Wiesn giữa thời gian thế chiến thứ nhất.

– 1919 và 1920 hai năm này dân thành phố München chỉ tổ chức vui chơi trong phạm vi nhỏ dưới hình thức Lễ hội mùa Thu trên cánh đồng cỏ Theresien.

– 1923 và 1924 Cuộc đại khủng hoảng kinh tế năm bắt buộc Hội đồng thành phố chỉ thị bãi bỏ cuộc chơi.

– 1939 đến 1945 không có Wiesn giữa thời gian thế chiến thứ nhì.

– 1946 đến 1948 giống như sau đệ nhất thế chiến, những năm sau đệ nhị thế chiến chỉ tổ chức vui Lễ hội mùa Thu cho dân chúng chơi đỡ ghiền.

Những kỷ lục và vài con số về Oktoberfest

Lượng khách đông nhất: Khoảng 7,1 triệu người thăm viếng đếm được vào năm 1985, ngày ăn mừng 175 năm Oktoberfest.

– Chuyện lạ, chuyện lạ: Không những vào năm thứ 25 (1835) Oktoberfest, mà vào năm 1910 lần ăn mừng 100 năm Wiesn và năm 1985 (175 Jahre) đều trùng hợp vào năm sao chổi Halleyschen xuất hiện.

– một Maß = cối bia gồm 1 lít bia chứa trong Keferloher hoặc ly cối thủy tinh (xem hình), đơn vị bán và uống tại phần lớn các Lễ Hội, nhất là tại Oktoberfest. Một Maß đầy bia có trọng lượng khoảng 2,6 kílô.

– Thông thường các tiếp viên khi bưng bia, miệng ngậm còi và thổi liên tục xua mọi người tránh hai bên để lấy đường bưng cho nhanh. Họ có thể bưng một lần trên 10 Maß.

Kỷ lục hiện nay là 20 Maß (cối).

– Bằng uống bia; năm 1901 một trường hợp được bút mực ghi chép lại. Rạp bia ‚Lang’ trao hai ông I. và M. Hager bằng Cử nhân uống bia: Thành tích mỗi người/mười cối liên tiếp.

– Lều bia lớn nhất từ xưa đến nay là lều của hãng bia ‚Pschorr-Bräu-Rosl’ vào năm 1913, gồm 5.500 mét vuông, chứa được 12.000 bợm nhậu. Hiện nay lớn nhất là rạp ‚Hofbräu-Festhalle’ có được khoảng 10.000 chỗ.

Cánh đồng Theresien có diện tích 42 mẫu tây, riêng diện tích khu đất chơi của Lễ hội chiếm 31 mẫu tây

– ‚Wiesn’ có đủ ghế ngồi cho 100.000 khách

– Lượng khách đông nhất: Khoảng 7,1 triệu người thăm viếng đếm được vào năm 1985, ngày ăn mừng 175 năm Oktoberfest.

– Hàng năm có 12.000 người làm việc cho ‚Wiesn’ trong số đó có 1.200 cô chạy bàn bưng bia.

– Trung bình hàng năm Wiesn ngốn hết 6.000.000 lít bia và 500.000 chú gà quay.

– Năm nào giá bia cũng đạt kỉ lục. Năm nay giá bia lại tăng như hàng năm 10,10 Euro/Maß

Lê Cảnh Hoằng

 

 

Advertisements

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: