Hiệu trưởng Nepal cứu 900 em học sinh thoát siêu lũ trong tíc tắc

Cao Nguyên Lộc lược thuật và hình ảnh tổng hợp từ các bản tin của The Guardian, NPR, BBC, và Wikipedia.

Hiệu trưởng một trường học ở Nepal đã di tản 900 em học sinh lên vùng cao hơn kịp trước khi bức tường nước khỗng lồ đổ ập xuống thị trấn của họ; trận siêu lũ đã cướp mất khoảng 800 sinh mạng và hằng ngàn người khác đang còn mất tích.

Ông Rajendra Dawadi sau khi nhận được báo động về qui mô của cơn lũ đang tràn xuống về hướng họ, liền lập tức quyết định ngưng ngay các lớp học và ra lệnh cho tất cả học sinh di chuyển lên vùng đất cao hơn,

Ông Dawadi, hiệu trưởng trường trung học Tribhuvan Trishuli ở Nuwakot, có sỉ số 1.600 học sinh, kể lại rằng ông đã nhận được bốn cảnh báo từ những người khác nhau trong vòng vài phút, trong đó có cuộc gọi từ Betrawati là thị trấn kế cận ngay phía thượng nguồn.

Điều này đã thúc đẩy ông phải hành động ngay lập tức. “Tôi quyết định không nên trì hoãn thêm nữa,” ông nói với BBC. “Ngay cả khi lũ lụt không xảy ra, thì đó cũng chỉ là vấn đề của một ngày học bị gián đoạn.”

Ông Dawadi kể lại rằng trong lúc sơ tán trường học, ông đã nhìn thấy một tòa nhà ký túc xá cách sông khoảng 100 mét bị dòng nước lũ cuốn trôi.

“Nếu chúng tôi đưa ra quyết định chậm hơn 10 phút, tất cả chúng tôi, bao gồm cả học sinh và tôi, sẽ không thể nói chuyện với các bạn ngày hôm nay,” ông nói.

Một học sinh cho biết quyết định của ông Dawadi đã cứu sống họ trong gang tấc. Yunisha, 16 tuổi, nói với các phóng viên: “Tôi và các bạn của mình đã sống sót chỉ trong 10 giây.”

Yunisha kể lại cảnh lũ trẻ chạy lên con đường lầy lội những bùn để thoát thân trong khi nước và mảnh vỡ tràn ngập thị trấn. “Chỉ trong chốc lát, khu chợ đã bị cuốn trôi ngay trước mắt tôi,” Yunisha nói. Ba ngày sau, Yunisha được đoàn tụ với gia đình.

Theo tổ chức từ thiện Save the Children, ít nhất 69 trường học đã bị lũ lụt phá hủy hoặc hư hại, ảnh hưởng đến gần 19.000 trẻ em.

Tại Dhading, một trong những khu vực bị lũ lụt tàn phá nặng nề nhất, một nhóm học sinh sống sót sau thảm họa khi rời lớp học để đi nghỉ trưa.

Những người khác trong khu vực đã thoát kịp khi giáo viên yêu cầu họ nhanh chóng sơ tán khỏi lớp học ngay trước khi nước tràn vào.

Một bà mẹ một con nói với hãng tin AP rằng các giáo viên đã cảnh báo học sinh: “Có lũ lớn đang tràn xuống, các em nên để lại túi xách và hộp cơm. Nhờ vậy mà các em đã sống sót”.

Vào sáng ngày 26 tháng 8, 2026, một loạt trận lũ quét đã phá hủy trạm kiểm soát Gyirong trên biên giới Trung Quốc-Nepal và tàn phá hàng chục khu định cư dọc theo đoạn sông Trishuli dài 72 km (45 mi) ở Nepal.

Cho đến nay, hơn 3.700 người đã được giải cứu ở Nepal. Nước này cho biết 4.247 người, trong đó có 3.655 người dân Nepal, 592 người nước ngoài, đã mất liên lạc. Báo cáo về số người chết được cập nhật là 903 người. Trong số người mất tích có 933 công nhân nhà máy thủy điện, 102 lính, cảnh sát và nhân viên hải quan Nepal.

Nhiều xác chết được tìm thấy ở hạ nguồn, cách xa đến 240 cây số bên trong nước láng giềng Ấn Độ, do sông Bhotekoshi đưa xuống.

Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ cho biết, thảm họa xảy ra ở khu vực biên giới Nepal-Tây Tạng vào sáng thứ Tư, là sự sụp đổ của sông băng trên Langtang Lirung ở dãy Himalaya, đã gây ra một trận động đất có cường độ 5,2 độ Richter được phát hiện bởi các máy đo địa chấn trên toàn thế giới. Bằng chứng hình ảnh vệ tinh mới dường như chỉ ra một vụ lở đất chứ không phải sự sụp đổ của sông băng là nguyên nhân chính gây ra lũ quét.

Vào thời điểm xảy ra thảm họa, các nhà khoa học Trung Quốc và Nepal đã duy trì một hệ thống cảnh báo sớm lũ quét trong nhiều năm, mà tờ South China Morning Post cho rằng đã liên tục ngăn ngừa thương vong. Tuy nhiên, hệ thống này tỏ ra không có khả năng phát hiện kịp thời thảm họa tháng 8 năm 2026 vì các thiết bị giám sát mực nước được tối ưu hóa để phát hiện lũ lụt do gió mùa hoặc lũ lụt quanh năm. Các trạm giám sát thượng nguồn ở Nepal đã bị cuốn trôi bởi cơn lũ trước khi cảnh báo có thể được gửi đi. Một nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Stimson nhận xét rằng khu vực bị ảnh hưởng là một “điểm mù” giám sát mà các nhà địa chất ít chú ý đến.

Bộ trưởng Ngoại giao Nepal đã kêu gọi phản ứng toàn cầu đối với cuộc khủng hoảng khí hậu, nói rằng người dân Nepal đã trở thành “nạn nhân chính của biến đổi khí hậu” một cách không tương xứng, mặc dù họ đã đóng góp một phần nhỏ vào lượng phát thải nhiên liệu hóa thạch của hành tinh.

Hàng trăm người nước ngoài vẫn mất tích ở vùng biên giới

Du khách từ khắp nơi trên thế giới đến Nepal vì những ngọn núi và các địa điểm linh thiêng.

Các báo cáo về những người ngoại quốc mất tích bao gồm:

Ấn Độ – ít nhất 320 công dân Ấn Độ đang mất tích, theo Bộ Ngoại giao Delhi.
Trung Quốc – Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết gần 100 công dân Trung Quốc đang mất tích ở Nepal.
Mỹ – 90 người Mỹ vẫn đang mất tích, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết
Ukraine – 62 công dân Ukraine đang mất tích, cảnh sát Nepal cho biết
Malaysia – 51 người Malaysia đi du lịch với công ty Fishtail Tours and Travels đang mất tích trong trận lũ lụt.
Úc – 41 người Úc vẫn chưa được tìm thấy, theo trợ lý bộ trưởng nhập cư của nước này
Anh – Cảnh sát Nepal cho biết 33 công dân Anh đang mất tích; Đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV cũng đưa tin 15 công dân Anh nằm trong số những người mất tích ở Tây Tạng – chưa rõ bao nhiêu người trong số đó được tính vào con số do Nepal báo cáo.
Canada – 30 người Canada đang mất tích, theo Bộ Ngoại giao nước này.
Một số lượng nhỏ hơn du khách đến từ Hàn Quốc, Nam Phi, Bồ Đào Nha, Hà Lan và New Zealand cũng nằm trong số những người mất tích.

Nguy cơ lũ lụt thứ hai

Hai hồ chắn được hình thành sau sự sụp đổ của sông băng. Vào ngày 27 tháng 8, chính quyền Trung Quốc cảnh báo rằng một trong những hồ có thể tích 2.000.000 m3 (71.000.000 ft3) đã hình thành gần nơi hợp lưu của sông Chhochen Khola và Purepu Tsangpo, đồng thời cho biết khả năng vỡ đê rất cao do dự kiến ​​lượng nước chảy vào sẽ là 3.000.000 m3 (110.000.000 ft3) cho đến ngày 30 tháng 8. Hồ tràn nhẹ vào ngày 28 tháng 8, khiến chính quyền Trung Quốc tạm dừng các hoạt động cứu hộ và cảnh báo về khả năng xảy ra lũ lụt bổ sung. Hồ chắn dần cạn nước và gần như trống rỗng vào ngày 30 tháng 8. Hồ còn lại nằm ở độ cao lớn, gần nơi sông băng sụp đổ. Thông báo cảnh báo lũ lụt đã được gửi vào ngày 30 tháng 8 sau khi chính quyền Trung Quốc báo cáo lưu lượng nước tăng lên ở thượng nguồn.