Bốn quốc gia Bắc Âu giữ đúng cam kết yểm trợ Ukraine tới cùng

Na Uy, Đan Mạch, Thụy Điển, và Phần Lan vẫn sát cánh vững vàng bên Ukraine kể từ ngày đầu Nga mở cuộc xâm lăng toàn diện. Từ tiên phong trong khuôn mẫu mới về yểm trợ quân sự đến cung ứng hệ thống phòng không tân tiến, các quốc gia Bắc Âu này vừa hình thành một trong những liên minh trợ giúp mạnh mẽ và đáng tin cậy nhất.

Khắc Chân dịch thuật

Hồi tháng Tám 2023, Ukraine nhận được tín hiệu yểm trợ quan trọng từ các đối tác của mình như Hà Lan, Đan Mạch, Na Uy, và Bỉ, rằng họ đồng ý chuyển giao đến 80 chiến đấu cơ F-16 cho Không quân Ukraine.

Đan Mạch và Na Uy nằm trong số những nước đầu tiên hậu thuẫn liên minh chiến đấu cơ đa quốc gia và cam kết tăng cường khả năng phòng không cho Ukraine.

Tuy nhiên đối với mỗi quốc gia này, đây hoàn toàn không phải là bước đi đầu tiên của họ. Na Uy đã cung cấp cho Ukraine với hệ thống phòng không NASAMS (Norwegian Advanced Surface-to-Air Missile System), khi được trang bị với các hỏa tiễn cần thiết, có thể đánh chận những mối đe dọa trên không trên diện rộng. Kyiv biết mình có thể tin tưởng vào các đối tác vì ngay từ năm đầu của cuộc chiến, các nước Bắc Âu đã tích cực tham gia nỗ lực bảo vệ lãnh thổ Ukraine chống lại cuộc xâm lược của Nga.

Quân viện của Bắc Âu giúp Ukraine tự bảo vệ mình

Tính chung, Bắc Âu đã giúp Ukraine đến xấp xỉ US $50 tỉ, và mỗi năm Na Uy, Đan Mạch, Thụy Điển, và Phần Lan tiếp tục mở rộng thêm việc yểm trợ một khi họ nhận thấy những thách thức không ngừng thay đổi của chiến tranh hiện đại. Quan trọng hơn nữa, những nước này không những đồng ý giúp đỡ, mà lại là trong số những kẻ hành động trước tiên, làm gương cho kẻ khác noi theo. Dưới đây là vài ví dụ tiêu biểu :

• Đan Mạch tiên phong với mô hình kiểu Đan Mạch gọi tên là Danish Model, theo đó vũ khí được tài trợ và chế tạo cho quân lực Ukraine ngay trên đất nhà. Điều này cho phép thiết bị được sản xuất nhanh hơn và giao trực tiếp thẳng ra chiến trường.
• Na Uy trợ giúp với những hệ thống phòng không NASAMS tối tân và mắc tiền cùng với các hỏa tiễn, trong khi lực lượng Ukraine nhanh chóng chứng tỏ khả năng làm chủ và vận hành hiệu quả một trong những nền tảng phòng không tối tân nhất trên thế giới.
• Thụy Điển chuyển giao số lượng quan trọng hệ thống pháo tự hành Archer, giúp tăng sức mạnh quân sự cho Ukraine vào thời kỳ đầu của cuộc chiến bằng cách cung cấp quyền tiếp cận pháo binh tầm xa hiện đại.
• Phần Lan yểm trợ Ukraine với lượng đạn pháo trị giá hằng trăm triệu euro vào thời điểm mà đạn pháo cực kỳ khan hiếm.

Trên đây chỉ là vài ví dụ cụ thể về một nỗ lực trên thực tế có quy mô rộng lớn và mang tính hệ thống hơn nhiều. Như Đan Mạch đã chuyển giao toàn bộ đội hình pháo tự hành CAESAR cho Ukraine, gửi đi một thông điệp rõ ràng rằng vũ khí cần thiết nơi chiến trường hơn là nằm trong kho. Đồng thời, công ty Phần Lan ICEYE cung cấp tình báo vệ tinh giúp nhận diện vị trí và thiết bị quân sự của quân Nga trị giá hàng tỉ đô ở những mục tiêu quan trọng.

Thụy Điển cũng vừa ký với Ukraine một thỏa ước lớn nhất từ trước đến nay, cung cấp máy bay lên đến 150 chiến đấu cơ Gripen lần lượt vào các năm tới. Đối với Ukraine, điều này tiêu biểu cho chương trình hiện đại hóa hàng không lớn nhất lịch sử đất nước, mang lại máy bay hiện đại sẽ giúp giảm đáng kể khả năng làm bá chủ bầu trời của Nga.

Các nước Bắc Âu cũng cung cấp chiến xa Leopard 2, hệ thống pháo binh, xe thiết giáp trong đó gồm cả CV90, vừa chiến đấu vừa chuyển vận quân, chứng tỏ hiệu suất cao trên chiến trường.

Từ những thời kỳ đầu của cuộc chiến, các nước như Phần Lan đã giúp trang bị cho Ukraine với vũ khí cá nhân với đạn dược.

Một khía cạnh giúp đỡ khác của Bắc Âu ít được chú ý nhưng quan trọng không kém, đó là sự nhất quán. Na Uy tiếp tục cung cấp thêm hệ thống phòng không NASAMS, trong khi Đan Mạch mở rộng việc tài trợ hằng năm theo mô hình Danish Model. Cả bốn nước cũng mở cửa để thiết lập việc hợp tác chung cùng các công ty của Ukraine.

Các nước Bắc Âu yểm trợ hậu tuyến Ukraine như thế nào

Các nước Bắc Âu cũng nổi bật trong cam kết mạnh mẽ yểm trợ khả năng chống chịu của người dân Ukraine, nói cách khác, giúp Ukraine chịu đựng nỗi nhọc nhằn trước cuộc chiến do Nga gây nên.

Họ cung cấp ngân sách trực tiếp trợ giúp về mặt tài chính cho chi tiêu xã hội của Ukraine, trợ giúp phục hồi khu vực năng lượng và mua nguồn năng lượng, và tài trợ các dự án tái xây dựng. Ví dụ như trong phiên họp Energy Ramstein diễn ra hồi tháng Sáu 2026, Thụy Điển và Na Uy đã phân bổ hơn 200 triệu euro vào việc phục hồi hạ tầng năng lượng bị hư hại do Nga tấn công trong mùa đông vừa qua, một trong những thời kỳ khó khăn nhất của thường dân Ukraine kể từ lúc bắt đầu cuộc xâm lăng toàn diện. Đây chỉ là một ví dụ về sự giúp đỡ rộng rãi hơn của họ.

Sự yểm trợ của họ không chỉ dừng lại ở các sáng kiến ​​quy mô lớn mà còn mở rộng sang những dự án trọng điểm mang lại tác động thiết thực cho từng cộng đồng cụ thể. Như Đan Mạch vừa chịu trách nhiệm cho nhiều dự án tái thiết và hiện đại hóa hệ thống cung cấp nước ở miền nam Ukraine, trong đó có thành phố Mykolaiv, nơi hạ tầng cơ sở bị hư hại nghiêm trọng do những cuộc tấn công của Nga.

Nói chung, các nước Bắc Âu đã phân bổ hằng chục tỉ euro yểm trợ xã hội cho Ukraine và tiếp tục tài trợ cho các chương trình trọng yếu với sự phối hợp chặt chẽ cùng Kiev nhằm bảo đảm tác động lớn nhất có thể.

Na Uy, Đan Mạch, Thụy Điển, và Phần Lan vừa chứng tỏ qua hành động của họ về tầm quan trọng của việc xây dựng đối tác lâu dài và duy trì uyển chuyển hình thức trợ giúp đáp ứng kịp thời nhu cầu khẩn thiết nhất của Ukraine. Ở thời điểm nguy kịch, những nước này có thể tài trợ mọi thứ từ máy bay điều khiển từ xa đến cung cấp khí tự nhiên cần thiết đủ để vượt qua mùa đông. Trong một cuộc chiến vừa khắc nghiệt vừa kéo dài như cuộc chiến mà Ukraine phải đương đầu hiện nay, cách tiếp cận của họ là một trong những ví dụ điển hình nhất về một quan hệ đối tác chiến lược thực sự giữa các quốc gia.

(Thuật theo What the Four Nordic Countries Got Right About Supporting Ukraine của tác giả Illia Kabachynskyi, đăng trên trang mạng UNITED24 MEDIA ngày 29.06.26)