9 trường Việt Nam vào bảng xếp hạng ĐH tốt nhất thế giới nhưng phong độ giảm

Việt Nam có 4 ĐH tụt bậc, chiếm gần một nửa số trường góp mặt, cùng 2 đại diện rời bảng xếp hạng ĐH tốt nhất thế giới 2027 của QS.

“Đổi ngôi” hạng 2 trên bảng xếp hạng ĐH

Sáng 18.6, tổ chức Quacquarelli Symonds (QS) ở Anh công bố bảng xếp hạng ĐH thế giới (WUR) 2027. Việt Nam có 9 trường góp mặt, giảm 1 so với năm ngoái, và hầu hết là những cái tên cũ, bao gồm các ĐH, trường ĐH: Duy Tân, Quốc gia Hà Nội, Tôn Đức Thắng, Quốc gia TP.HCM, Bách khoa Hà Nội, Văn Lang, Cần Thơ và Công nghiệp TP.HCM.

Hai trường năm ngoái góp mặt nhưng năm 2027 không còn được xếp hạng nữa là ĐH Huế và ĐH Đà Nẵng, trước đó cùng ở nhóm 1.401+. Một đại diện Việt Nam mới xuất hiện năm nay là Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cũng ở thứ hạng 1.401+.

Cùng hạng với trường này còn có ĐH Cần Thơ và Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cùng tụt bậc từ nhóm 1.201-1.400. ĐH Duy Tân và Trường ĐH Tôn Đức Thắng chung xu hướng, trong đó Duy Tân giảm 22 bậc xuống hạng 504, còn Tôn Đức Thắng từ hạng 684 xuống nhóm 801-850.

Điều này giúp ĐH Quốc gia Hà Nội vươn lên vị trí thứ 2 Việt Nam sau nhiều năm chỉ loanh quanh trong top 4, và trường này cũng là đơn vị hiếm hoi từ nước ta thành công thăng hạng từ nhóm 761-770 lên 751-760. Một đại diện khác cũng cải thiện thứ hạng là ĐH Bách khoa Hà Nội, từ nhóm 1.201-1.400 lên vị trí 1.001-1.200.

Trong khi đó, ĐH Quốc gia TP.HCM cùng Trường ĐH Văn Lang giữ ổn định thứ hạng, lần lượt ở vị trí 801-850 và 1.401+. Trong bản tin chính thức, cả hai trường ĐH Bách khoa Hà Nội và ĐH Quốc gia TP.HCM đánh giá kết quả đạt được trong kỳ xếp hạng năm nay là tích cực, trong bối cảnh WUR ngày càng mở rộng quy mô và nâng mức cạnh tranh.

“Thứ hạng trên các bảng xếp hạng quốc tế không phải là đích đến cuối cùng, mà là sự ghi nhận khách quan với những nỗ lực đổi mới của một cơ sở giáo dục ĐH”, bản tin của ĐH Bách khoa Hà Nội có đoạn.

Trên thang điểm 100, ĐH Quốc gia TP.HCM dẫn đầu Việt Nam về mặt danh tiếng học thuật với số điểm 32,2, theo sau là ĐH Quốc gia Hà Nội (27,3). Song ở tỷ lệ trích dẫn/giảng viên, ĐH Duy Tân và Trường ĐH Tôn Đức Thắng đứng số 1 và 2 với số điểm 87,9 và 57,4, cách biệt đáng kể nhóm xếp dưới vốn chỉ dao động từ 2,4 (Trường ĐH Văn Lang) đến 10,4 (ĐH Bách khoa Hà Nội).

Bức tranh đối lập còn xảy ra ở nhóm tiêu chí tuyển dụng khi danh tiếng với nhà tuyển dụng và kết quả tuyển dụng ở Quốc gia Hà Nội, Quốc gia TP.HCM và Bách khoa Hà Nội đều có điểm từ 20 trở lên trong khi các trường còn lại đều từ 10 trở xuống. Chỉ riêng ĐH Duy Tân và Trường ĐH Công nghệ TP.HCM lần lượt đạt mức 17,4 và 12,8 ở tiêu chí danh tiếng với nhà tuyển dụng, song ở kết quả tuyển dụng hai trường này cũng có điểm số dưới 10.

Trong nhóm tiêu chí tuyển dụng, ĐH Quốc gia Hà Nội là đơn vị bứt phá nhất với 37,7 điểm danh tiếng với nhà tuyển dụng và 59,2 điểm kết quả tuyển dụng, bỏ xa các trường khác.

Tình huống tương tự diễn ra ở tiêu chí tỷ lệ giảng viên/sinh viên, khi Trường ĐH Văn Lang và Trường ĐH Công nghệ TP.HCM xếp số 1 và 2 với mức điểm 30,6 và 24,1, trong khi các trường khác chỉ loanh quanh 1,9-8,8. Tuy nhiên ở tiêu chí phát triển bền vững, các đại diện từ Việt Nam đạt điểm khá đa dạng và phủ rộng, dao động từ 22,9 (Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM) đến 71,3 (ĐH Quốc gia Hà Nội).

Với nhóm đánh giá gắn kết toàn cầu, các trường đều đạt điểm thấp ở tiêu chí tỷ lệ sinh viên quốc tế, dao động từ 1-3. Nhưng ở nhóm tỷ lệ giảng viên quốc tế, mức điểm được cải thiện nhiều hơn: dẫn đầu là ĐH Cần Thơ (32) trong khi đứng cuối là ĐH Quốc gia Hà Nội (3,4). Ở tiêu chí mạng lưới nghiên cứu quốc tế, điểm phủ trên dải 100 song vẫn có sự cách biệt đáng kể giữa trường đứng đầu và đứng cuối, từ 17 (Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM) đến 86,6 (ĐH Duy Tân).

Phương pháp xếp hạng ra sao?

Theo QS, việc xếp hạng ĐH thế giới năm 2027 dựa trên 9 tiêu chí trong đó 5 tiêu chí là mạng lưới nghiên cứu quốc tế, phát triển bền vững, kết quả tuyển dụng, tỷ lệ giảng viên quốc tế, tỷ lệ sinh viên quốc tế đều chung trọng số là 5%. Còn tiêu chí danh tiếng học thuật chiếm trọng số cao nhất là 30%, theo sau là tỷ lệ trích dẫn/giảng viên (20%), danh tiếng với nhà tuyển dụng (15%), tỷ lệ giảng viên/sinh viên (10%).

Năm nay, QS cũng đưa vào một tiêu chí mới là sự đa dạng quốc tịch của sinh viên quốc tế (International Student Diversity), song chưa tính trọng số.

QS năm nay xếp hạng 1.504 cơ sở giáo dục ĐH từ 106 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó MIT (Mỹ) tiếp tục giữ vị trí số 1 thế giới năm thứ 15 liên tiếp. Imperial College London tại Anh cũng tiếp tục giữ vị trí thứ 2, đồng hạng với Stanford (Mỹ) đã tăng 1 bậc từ năm ngoái. Oxford (Anh) và Harvard (Mỹ) lần lượt chiếm hạng 4 và 5, kết quả tương tự năm trước.

Từ kết quả xếp hạng năm nay, ông Ben Sowter, Phó chủ tịch cấp cao của QS, nhận xét Mỹ dù vẫn giữ vị thế dẫn đầu trong giáo dục ĐH thế giới nhưng “bức tranh” này đang dần được vẽ lại bởi các trường châu Á lẫn Trung Đông, khi những khoản đầu tư lớn đang được lượng hóa thành những bước tiến cụ thể.

Còn ở châu Âu, thực tế ghi nhận sự phân hóa rõ rệt. “Một số hệ thống đang nâng cao vị thế toàn cầu nhờ các chính sách đầu tư dài hạn và đổi mới, trong khi số khác lại bắt đầu có dấu hiệu chững lại”, ông Sowter nói.

QS là một trong 3 tổ chức xếp hạng ĐH uy tín, nhiều năm kinh nghiệm cùng sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới, bên cạnh bảng xếp hạng của Times Higher Education có trụ sở ở Anh và Shanghai Ranking Consultancy đặt trụ sở tại Trung Quốc. QS bắt đầu xếp hạng ĐH từ năm 2004, một năm sau khi thế giới lần đầu có bảng xếp hạng ĐH toàn cầu do Trường ĐH Giao thông Thượng Hải (sau này là Shanghai Ranking Consultancy) công bố.

Ngọc Long – nlong.bui@gmail.com

(Nguồn : thanhnien.vn)