//
you're reading...
Chính Trị, góp nhặt cát đá, Nhân vật, Putin's War, Thời Sự

Nga : Gorbachev thay đổi lịch sử, nhưng sai lầm về quan hệ với phương Tây

Merlyn Thomas / BBC News

.Mikhail Gorbachev được ca ngợi rộng rãi ở phương Tây, nhưng bị nhiều người ở quê nhà chê bai. (Getty Images)

Tổng thống Nga Vladimir Putin nói: Mikhail Gorbachev – nhà lãnh đạo cuối cùng của Liên Xô, qua đời hôm thứ Ba – có “tác động to lớn đến tiến trình lịch sử”.

Ông ấy hiểu rằng cải cách là cần thiết, ông Putin nói – trong khi người đứng đầu Liên Hiệp Quốc, António Guterres, ca ngợi một “người ủng hộ hòa bình không mệt mỏi”.

Tuy nhiên, phát ngôn viên của ông Putin nói rằng ông Gorbachev đã sai khi tin vào “mối tình lãng mạn vĩnh cửu” với phương Tây.

Ông Gorbachev lên nắm quyền năm 1985, trước khi Liên Xô sụp đổ năm 1991.

Ông đã đưa ra các cải cách, nhưng không thể ngăn chặn sự sụp đổ từ từ của liên minh – và nhiều người Nga đã đổ lỗi cho ông về những năm tháng hỗn loạn sau đó.

Trong thông điệp của mình, Tổng thống Putin nói: “Ông ấy hiểu sâu sắc rằng cải cách là cần thiết, ông ấy nỗ lực đưa ra các giải pháp của riêng mình cho các vấn đề cấp bách”.

Ông Putin và ông Gorbachev có một mối quan hệ căng thẳng – cuộc gặp cuối cùng của họ được cho là vào năm 2006.

Gần đây nhất, ông Gorbachev được cho là không hài lòng với quyết định xâm lược Ukraine của ông Putin, mặc dù ông đã ủng hộ việc sáp nhập Crimea vào năm 2014.

Người phát ngôn của Putin, Dmitry Peskov, nói rằng ông Gorbachev đã “chân thành muốn tin rằng Chiến tranh Lạnh sẽ kết thúc và nó sẽ mở ra một thời kỳ lãng mạn vĩnh cửu giữa một Liên Xô mới và thế giới, phương Tây, là sai “.

Ông Peskov sau đó chỉ trích việc các nước phương Tây phản đối cuộc xâm lược Ukraine, áp đặt các lệnh trừng phạt tê liệt đối với Nga và cung cấp vũ khí cho Kyiv.

Trong bài phát biểu bày tỏ lòng kính trọng của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson cho biết ông ngưỡng mộ lòng dũng cảm và sự chính trực của ông Gorbachev, đồng thời nói thêm: “Trong thời kỳ Putin gây hấn ở Ukraine, cam kết không mệt mỏi của ông ấy trong việc mở cửa xã hội Xô Viết vẫn là một tấm gương cho tất cả chúng ta.”

Tổng thống Mỹ Joe Biden gọi ông là “nhà lãnh đạo hiếm có”, trong khi Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc António Guterres nói: “Thế giới đã mất đi một nhà lãnh đạo toàn cầu cao cả, cam kết theo chủ nghĩa đa phương và người ủng hộ hòa bình không mệt mỏi.”

Bệnh viện ở Moscow nơi ông Gorbachev qua đời cho biết ông đã mắc một căn bệnh nghiêm trọng và kéo dài.

Những năm gần đây, sức khỏe của ông ngày càng giảm sút, ông liên tục ra vào bệnh viện. Vào tháng Sáu, truyền thông quốc tế đưa tin ông bị bệnh thận, mặc dù nguyên nhân cái chết của ông vẫn chưa được công bố.

Ông sẽ được chôn cất tại nghĩa trang Novodevichy ở Moscow, nơi an nghỉ của nhiều người Nga lỗi lạc. Không rõ liệu ông có được tổ chức tang lễ cấp nhà nước hay không.

Ông Gorbachev trở thành tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô, đồng thời là nhà lãnh đạo đất nước, vào năm 1985.

Vào thời điểm đó, ông 54 tuổi – thành viên trẻ nhất của hội đồng cầm quyền được gọi là Bộ Chính trị, và được coi là làn gió mới sau nhiều nhà lãnh đạo lớn tuổi. Người tiền nhiệm của ông, Konstantin Chernenko, đã qua đời ở tuổi 73 chỉ sau hơn một năm tại vị.

Rất ít nhà lãnh đạo có ảnh hưởng sâu sắc đến trật tự toàn cầu, nhưng ông Gorbachev đã không lên nắm quyền để tìm cách chấm dứt sự kìm kẹp của Liên Xô đối với Đông Âu. Thay vào đó, ông hy vọng sẽ hồi sinh xã hội đó.

Nền kinh tế Liên Xô đã phải vật lộn trong nhiều năm để theo kịp Mỹ và chính sách perestroika (cải tổ) của ông đã tìm cách đưa ra một số cải cách theo kiểu thị trường đối với hệ thống do nhà nước điều hành.

Ronald Reagan và Mikhail Gorbachev ký Hiệp ước Lực lượng Hạt nhân Tầm trung năm 1987. (Getty Images)

Trên bình diện quốc tế, ông đã đạt được các thỏa thuận kiểm soát vũ khí với Mỹ, từ chối can thiệp khi các quốc gia Đông Âu nổi lên chống lại các nhà cầm quyền Cộng sản, và kết thúc cuộc chiến đẫm máu của Liên Xô ở Afghanistan bùng phát từ năm 1979.

Trong khi đó, chính sách của ông về sự tự do, hay cởi mở, cho phép mọi người chỉ trích chính phủ theo cách mà trước đây không thể tưởng tượng được.

Nhưng nó cũng giải phóng tình cảm dân tộc chủ nghĩa ở nhiều vùng của Liên Xô, cuối cùng làm suy yếu sự ổn định của liên bang và đẩy nhanh sự sụp đổ của nó.

Năm 1991, sau khi một cuộc đảo chính do những người theo chủ nghĩa cộng sản cứng rắn tổ chức thất bại, ông Gorbachev đồng ý giải tán Liên Xô và từ chức.

Ở phương Tây, ông được coi là kiến trúc sư của công cuộc cải cách, người đã tạo điều kiện cho Chiến tranh Lạnh kết thúc năm 1991 – thời điểm căng thẳng sâu sắc giữa Liên Xô và các quốc gia phương Tây.

Ông được trao giải Nobel Hòa bình năm 1990 “vì vai trò hàng đầu của ông trong những thay đổi căn bản trong quan hệ Đông-Tây”.

Nhưng ở nước Nga mới xuất hiện sau năm 1991, ông đã đứng ngoài rìa chính trị, tập trung vào các dự án giáo dục và nhân đạo.

Ông Gorbachev đã thực hiện một nỗ lực tồi tệ để trở lại cuộc sống chính trị vào năm 1996, chỉ nhận được 0,5% phiếu bầu trong các cuộc bầu cử tổng thống.

Henry Kissinger, người từng giữ chức Ngoại trưởng Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Richard Nixon, nói với chương trình Newsnight của BBC rằng ông Gorbachev sẽ được “ghi nhớ trong lịch sử như một người đã khởi đầu những biến đổi lịch sử vì lợi ích của nhân loại và nhân dân Nga”.

Vladimir Rogov, một quan chức do Nga chỉ định ở Ukraine bị chiếm đóng, nói rằng ông Gorbachev đã “cố tình dẫn dắt Liên bang [Xô Viết] đến sự sụp đổ” và gọi ông là kẻ phản bội.

Những gì người Nga bình thường nghĩ về ông có lẽ được gói gọn trong một quảng cáo Pizza Hut – được thiết kế cho thị trường Hoa Kỳ – mà ông đã tham gia vào năm 1997.

Trong quảng cáo, thực khách tranh luận về sự hỗn loạn được giải phóng – hoặc những cơ hội được tạo ra – vào cuối thời thống nhất, trước khi nâng cốc chúc mừng ông.

(Nguồn : bbc.com/vietnamese)

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.

Thư viện

%d người thích bài này: