//
you're reading...
góp nhặt cát đá, Hoài Niệm, Nhân vật, Vang Bóng Một Thời, Văn Hóa Nghệ Thuật

Điếu văn đọc trước huyệt nhà văn Vũ Trọng Phụng

(1912-1939)

Anh Vũ Trọng Phụng,

Lưu Trọng Lư thay mặt riêng cho tòa soạn Tao Đàn tạp chí và Tiểu Thuyết Thứ Bảy đã đọc những lời cảm động để vĩnh biệt anh. Tôi tưởng bây giờ nấm đất có thể lấp lên quan tài anh rồi với những câu điếu tụng lâm ly ấy của nhà thi sĩ.

Nhưng còn những kẻ khác cũng là đồng nghiệp của anh, bạn của anh, tất cả những kẻ đã cùng anh sống trong cái vinh và cái nhục của đời văn sĩ, những kẻ ấy cũng muốn có một vài lời để tỏ lòng thương tiếc anh trước sự phân ly ngậm ngùi vĩnh viễn.

Và họ muốn tôi làm cái bổn phận buồn rầu đau đớn ấy.

Anh Phụng ơi, anh chết đúng vào ngày Vendredi 13! Cái con số ghê gớm ấy từ nay nhắc đến nó, chúng tôi sẽ nhớ đến anh. Một ngày kia, khi nào nói về số phận tàn ác và huyền bí của con người, khi nào con số ấy lại hiện ra trên các tấm lịch, chúng tôi sẽ nhìn nhau và sẽ cảm động thì thầm với nhau : “Cũng một ngày như ngày nay, chúng ta đã mất mát anh Vũ Trọng Phụng!”

Tôi muốn kêu : “Không phải chúng tôi mất Vũ Trọng Phụng mà cả nước Việt Nam đều mất Vũ Trọng Phụng.”

Nhưng tôi sợ xấu hổ: vì chúng ta sống trong một quốc gia khốn khổ và văn chương không được một ngôi danh dự; mà nghệ thuật và tư tưởng chân chính của loài người bị dìm xuống dưới những lớp bùn lầy của chính trị.

Thấy những đám ma của một vài người mà thiên hạ cho là các chiến sĩ của dân chúng, có nghìn vạn người đi đưa, có cả những bài tường thuật rầm rộ trong các báo, rồi nhìn lại một dúm nhà văn buồn bã đi theo quan tài của một bạn đồng nghiệp xấu số vô duyên mà “NHỮNG TÁC PHẨM ĐÃ LÀM VINH DỰ CHO VĂN HỌC NƯỚC NHÀ”, chúng tôi không khỏi không bị một cơn ngậm ngùi bi thương vô hạn.

Anh Vũ Trọng Phụng, đi đưa đám ma anh, tôi buồn lắm, tôi tủi cho anh, tôi tủi cho tất cả những bạn đi đưa anh, tôi tủi cho Văn học nước Nam mà anh là một trong những đại biểu xứng đáng hơn hết. Nguyễn Khắc Hiếu chết cũng quạnh hiu như anh; Nguyễn Nhược Pháp chết cũng quạnh hiu như anh, Vũ Lang chết cũng quạnh hiu như anh; Đổ Thúc Trâm chết cũng quạnh hiu như anh; Hoàng Tích Chu cũng vậy!

Ấy thế mà ngày mai, nếu có một thằng người được thiên hạ tôn là một nhà đại chính trị, hay là một nhà đại phú gia nhắm mắt tắt hơi, thì thiên hạ đổ xô nhau đi xem cái quan tài của chúng!

Còn một người đã viết ra năm mười cuốn sách để chửi những trụy lạc và những ô uế của trưởng giả, mạt sát những bọn nghị viên hách dịch mà ngu đần; một người đã gieo cho công chúng những ý nghĩa thuần khiết của cá nhân, gây cho tư tưởng một phong trào quật khởi, bồi đắp những khuyết điểm cho quốc văn, người ấy chết, thiên hạ không ai đem một cành hoa đặt lên trên mồ.

Nhưng anh Vũ Trọng Phụng ơi, chúng tôi – tất cả những nhà văn đứng xúm quanh mả anh đây – chúng tôi thề rằng linh hồn anh và linh hồn của các bạn anh đã qua đời, sẽ được tôn sùng cho xứng đáng. Thế hệ các văn nhân còn sống sót tại đây sẽ tạc cho anh, cũng như các bạn đã qua đời những pho tượng. Chúng tôi sẽ lập lên để thờ các anh một ngôi đền. Chúng tôi sẽ ghi tên của các anh bằng chữ vàng lên trên đá. Chúng tôi sẽ gây lên một phong trào cho quốc gia biết và yêu, và kính trọng tất cả những người thợ có thiên tài đã đắp một viên gạch xây nên Quốc gia Văn học.

Bây giờ đây, chúng tôi rất cảm động cúi mình chào linh cữu của anh bạn chúng tôi và chúng tôi xin bà Vũ Trọng Phụng nhận cho tất cả lòng xót xa thương mến của chúng tôi trước cái tang tàn ác bi thảm này.

Nguyễn Vỹ

(Trích Khởi Hành số 79, tháng 5.2003, trang 21. Sưu tầm của thân tri )

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Thư viện

%d bloggers like this: