//
you're reading...
Bút ký, Chiến Tranh, Dịch Thuật, Giải Cứu Huế Mậu Thân, Triệu Phong, Về Huế, về Lịch Sử

Giải cứu Huế Tết Mậu Thân (7) * Triệu Phong chuyển ngữ

 

 

CHƯƠNG BỐN

Giải cứu (Phần một)

 

Sáng 31 tháng Giêng tại Phú Bài, Trung Sĩ Alfredo Gonzalez và bạn thân là Hạ Sĩ Bill Jackson ngủ chưa được ba tiếng phải chạy tránh pháo kích.

Đa số binh sĩ trong Đại Đội C, Tiểu Đoàn 1, Trung Đoàn 1 TQLC (Alpha 1/1) vừa được không vận từ Quảng Trị về ngày hôm trước, sau cuộc hành quân gần vùng Phi Quân Sự. Họ phải mất nhiều thì giờ để bốc dỡ quân dụng, tuần tra khu đóng quân, giặt giũ áo quần họ đã mặc suốt hai tuần lễ tuần tra chiến đấu gần Cồn Tiên; ở đây nhờ lập được chiến công Hạ Sĩ Jackson vừa được tưởng thưởng huy chương Purple Heart. Sau nửa đêm những chiến binh mệt mỏi chỉ còn biết tận hưởng thì giờ quí báu cho giấc ngủ.

Lúc 3 g 45 sáng, sau tiếng báo động ‘pháo kích, pháo kích’ cả đại đội cắm đầu chạy ra giao thông hào hoặc hầm trú ẩn để núp. Địch rót vào đơn vị trận mưa đạn cối và hỏa tiễn.

Trong hầm chỉ huy, các máy truyền tin báo cáo những cuộc tấn công tương tự xảy ra khắp trong vùng. Đến rạng sáng, Tướng LaHue, chỉ huy trưởng căn cứ, nhận được lệnh từ thượng cấp ở Đà Nẵng bảo phải gởi quân lên tiếp cứu Huế nơi đang bị tấn công bằng bộ binh. Vì không biết rõ quân số của địch, LaHue quyết định gửi đi Đại Đội Alpha 1/1. Đã vậy quân số Alpha 1/1 bấy giờ chỉ có phân nửa và Đại Úy Đại Đội Trưởng Gordon Batcheller là sĩ quan duy nhất còn lại trong đơn vị. Hai trung đội khác của đại đội này vẫn còn đang kẹt lại ở Quảng Trị.

Batcheller, con trai của một hải quân đô đốc, say sưa nghiệp dĩ kiếm cung, vị trí của ông khi xung trận là luôn luôn ở đầu hàng quân. Mang danh là một TQLC gan lì ông cạo trọc đầu để chứng tỏ điều đó. Thuộc cấp không những tin tưởng mà còn vị nễ ông nữa.

Batcheller tập họp hạ sĩ quan để thông báo với họ về cuộc tiếp cứu Huế, trong số họ có người trước đây đã từng có dịp đi ngang Huế trên đường di chuyển ra Vùng Phi Quân Sự. Ông cho hay thời gian hành quân có thể mất một hoặc hai ngày, nhưng hóa ra là hơn 2 tuần. Về phần Batcheller, ông lại không qua được chỉ vài giờ đầu tiên do bị thương rất nặng khi bị phục kích.

Vì thiếu sĩ quan, Tr/Sĩ Gonzalez, 21 tuổi, được đôn lên làm thường vụ trung đội trưởng. Anh quê ở Edinburg, Texas, một thị trấn cạnh biên giới Mexico; anh chiến đấu gan dạ khiến binh sĩ dưới quyền rất trọng vọng. Trong khi anh chàng Hạ Sĩ Jackson 19 tuổi, một cư dân của thành phố New York được thăng làm thường vụ trung sĩ trung đội của Trung Đội 2.

Trang bị chỉ với một tấm bản đồ và một ít tin tình báo không mấy đáng tin cậy, những đứa con của Alpha 1/1 khởi sự cuộc hành quân từ Phú Bài lúc 8 giờ 30 sáng, đi vào chốn không tên. Họ di chuyển trên 6 xe vận tải 6×6 (xe Dodge) và được hộ tống bởi hai quân xa của Lục Quân trang bị bằng súng phòng không M55 là loại đại liên 50, bốn nòng, gắn trên mui.

Theo dự trù đoàn xe sẽ gặp một vài binh sĩ VN để được dẫn đường nhưng cuối cùng lại không thấy ai. Batcheller đợi chừng một tiếng mới cho lệnh đi tiếp.

Sứ mạng của Batcheller là tiến xuyên qua Huế để gặp gỡ với một đơn vị của SĐ1 Kỵ Binh thuộc Lục Quân Hoa Kỳ. Khổ nổi là bản đồ của Batcheller chỉ giới hạn qua lằn ranh thành phố Huế có 1 km ở mỗi cạnh, mà điểm gặp lại nằm hẳn ra ngoài. Ông không biết làm sao hơn là cứ liều tới đâu hay đó. Vài phút sau thì có lệnh thay đổi hướng tiến quân, thay vào đó ông sẽ dẫn quân tới MACV.

Batcheller không khoái nghe lệnh lạc thay đổi nửa chừng như vậy, ông thỉnh cầu xin tin tức tình báo ở khu vực mới. Câu trả lời là không có. Ông có cảm giác quái dị qua những gì ông đang thấy trước mắt. Bình thường QL1 luôn luôn tấp nập xe cộ bây giờ thì không thấy chiếc nào. Bình thường ông hay thấy trẻ con xoè tay xin quà bây giờ lại không thấy em nào. Cộng thêm là hôm nay có lớp sương nhẹ bay lặng lờ trên cánh đồng lúa khiến Batcheller có cảm tưởng đang tiến vào chốn liêu trai.

Một giờ sau tại nơi cách Huế chừng 3 cây số họ gặp một đoàn xe khác gồm 3 chiến xa M48 đang dừng ở vệ đường. Những chiến xa này thuộc SĐ 3 TQLC đang trên đường đến bãi bốc hàng ở hữu ngạn sông Hương để được tàu đổ bộ LCU (Landing Craft, Utility) vận tải ra vùng Phi Quân Sự. Họ dừng lại vì thấy xác một xe tăng quân Nam Việt đang bốc cháy. Trưởng đoàn xe gọi điện về Phú Bài báo cáo hoạt động của địch đồng thời yêu cầu xin bộ binh hộ tống.

Batcheller lẹ làng quyết định cho hai đoàn xe nhập chung. Ông cho binh sĩ xuống xe để giữ an ninh cho các chiến xa. Trung đội của Tr/sĩ Gonzalez tỏa ra phía mạn sườn phải, còn của Hạ sĩ Jackson thì bên trái.

Vài phút sau đoàn xe bị đạn bắn ra từ một cao ốc nằm ở khúc rẽ ba cách họ 50 mét (Ngã Ba Giàn Xay). Đại đội Alpha 1/1 vội nhào ngay xuống mương để tránh nhiều tràng liên thanh đang bay xéo ngang đầu. Tiếng súng chợt ngưng. Gonzalez từ trong tòa cao ốc bước ra rạng rỡ nụ cười, tay anh lủng lẳng 4 khẩu AK.

Trong khi đoàn xe đang dừng để hoạch định hướng tiến mới thì Batcheller được thông báo có đoàn xe tạp dịch TQLC đang tiến lên từ  phía sau do Tr/tá Ed Montagne dẫn đầu. Ông này thuộc SĐ 3 TQLC là sĩ quan trông coi việc chuyển hàng lên tàu thủy; ông đi theo đoàn xe tạp dịch đến bãi bốc dỡ hàng ở bờ sông Hương. Vậy là thêm một đoàn khác nhập chung cùng đi về một hướng. Đ/úy Barcheller bèn dời toán chỉ huy lên đằng trước để dễ kiểm soát đoàn xe.

Khi đoàn xe đến gần cây cầu quan trọng An Cựu bắc qua sông đào Phú Cam, thì họ cách MACV chỉ còn chừng 2 km nhưng nhiều dấu hiệu cho thấy nơi đây hoạt động địch mạnh hơn. Có thêm nhiều xác xe tăng của quân Miền Nam nằm rải rác hai bên đường, xác những người lính bị cháy nám đến độ không còn nhận diện được. Hình như địch có thử giật sập cầu mà không thành công.

Không đợi địch có thời gian tập trung thêm để chận đường tiến qua cầu, Batcheller cho lệnh bắn yểm trợ rồi cùng người lính phụ trách truyền tin nhảy lên chiếc xe tăng đi đầu vượt qua trước; khi họ qua được bên kia an toàn rồi các xe khác cũng tuần tự qua theo.

Rời cầu được 100 mét thì họ đến một ngã tư lớn, chính giữa xây thành vòng xoay. Bên vệ đường là xác của chừng 6 xe tăng thuộc Trung Đoàn 7 Thiết Kỵ Nam Việt có doanh trại cách đó vài trăm mét. Những chiếc này bị phục kích vài giờ trước đây khi vừa bắt đầu di chuyển về hướng Thành Nội sau khi nhận lệnh Tướng Trưởng vào tiếp cứu Bộ Tư Lệnh.

Địch mở màn tấn công bằng một loạt B-40 bắn vào chiếc chiến xa dẫn đầu. Đ/úy Batcheller bị thương, nhân viên truyền tin và một y tá tử trận. Mặc dù hỏa lực rất mạnh nhưng đoàn xe cuối cùng cũng vượt qua được hết.

Sương mai tan dần, Batcheller nhìn thấy trước mặt là quãng đường dài chừng 600 m chạy băng qua một cánh đồng; cuối đoạn đường có viền cây hai bên này là lằn ranh phía Nam của thành phố với nhà cửa san sát. Batcheller thử gọi xin yểm trợ bằng phi cơ hoặc pháo binh trước khi tiến qua khoảng trống này nhưng mọi liên lạc vô tuyến đều bị tắc nghẽn vì bị sử dụng quá nhiều, đa số do từ phía VN. Ông có liên lạc được với cấp chỉ huy là Tr/tá Mark Gravel ở Phú Bài, ông này hứa sẽ dẫn ngay toán cứu viện lên, đồng thời ra lệnh Batcheller phải đưa quân đến Huế càng sớm càng tốt.

Jackson kể lại: “Biết địch đang quan sát thấy chúng tôi tiến quân một cách quá lộ liễu trên mặt đường cao nhưng không thể làm gì hơn, chúng tôi tỏa ra bên mé phải con đường còn ông đại đội trưởng (Batcheller) thì bước theo sau chiếc tăng dẫn đầu. Tôi thấy ổng giạt qua phải để đỡ một người bị thương thì vừa lúc lãnh ngay một tràng đại liên.”

10

Quân Mỹ nép xuống bờ mương của con đường băng qua Đồng Ông Cộ, sau khi bị phục kích. (Courtesy of USMC)

Giây phút kế đó thật là hổn độn. Địch không biết từ đâu bắn tới. Chiếc quân xa có trang bị khẩu đại liên 50 bốn nòng nhích lên đàng trước rồi xả tới tấp xuống hai bên vệ đường nơi nào tình nghi có địch. Trong khi các binh sĩ TQLC nhào xuống bờ hào nằm yên né đạn, vài TQLC khác đang cố kéo mấy đồng đội bị thương xuống nơi an toàn hơn.

Đ/úy Batcheller bị trúng đạn đại liên ở cả hai chân và bên cánh tay mặt. Sức đạn đi mạnh đến nỗi ông bị hất văng ra khỏi đường, rơi tòm xuống hố, thân người nằm vắt qua cuộn thép gai. Dù bị thương trầm trọng không nhúc nhích được ông hét gọi người chiến binh kỳ cựu nhất là Tr/sĩ xạ thủ J. L. Canley giao cho nắm quyền đại đội để tiếp tục di chuyển đến Cơ Quan MACV. Anh này là một người khổng lồ cao 6 bộ tư, nặng 240 cân anh.

Nhờ chiến xa và đại liên 50 bốn nòng làm lá chắn, TQLC tiến nhanh được qua cánh đồng trống nhưng rồi bị khựng lại ở đầu con phố. Đến đây họ chỉ còn cách MACV 500 mét nữa thôi. Trong khi ấy đoàn xe của Tr/tá Gravel gồm Đại Đội Golf 2/5 thuộc Trung Đoàn 5 TQLC và sĩ quan hành quân của ông là Th/tá Walt Murphy cũng từ Phú Bài vừa lên đến đầu kia cánh đồng.

 

11

TQLC Mỹ thận trọng tiến theo mé đường. Xác một thiết vận xa M-113 thuộc Trung Đoàn 7 Thiết Kỵ Nam Việt bị bắn cháy bằng B-40 trước đó. (USMC)

 

Đại úy Đại Đội Trưởng Đại Đội Golf 2/5  Chuck Meadows, cũng như mọi người khác hoàn toàn mù tịt về tình hình tại Huế. Đơn vị ông vốn là ‘lính gác hoàng gia’ (palace guards) ở Phú Bài, tạm thời được chỉ định điều khiển hành quân cho Trung Đoàn 1 TQLC. Đêm 30 Tháng Giêng đơn vị này đang nằm trên một quả đồi cách Phú Bài 1 km về phía Tây làm vòng đai an ninh cho căn cứ chiến đấu này. Họ bị tấn công bằng hỏa tiễn lúc 3g rưỡi sáng.

Vừa về đến căn cứ sau khi trời tối, Đ/úy Meadows được gọi lên trình diện phòng chỉ huy Trung Đoàn 1 TQLC, mới hay là mình được biệt phái đi theo Tr/tá Gravel trong sứ mạng cứu viện Huế. Đúng ra sứ mạng của họ là đến BTL SĐ1 BB NV để hộ tống Tướng Ngô Quang Trưởng về Phú Bài. Đoàn công voa rời Phú Bài lúc 10 giờ rưỡi sáng. Tr/tá Gravel ngồi trên xe Jeep dẫn đầu, còn Đ/úy Meadows thì trong ca-bin chiếc quân xa thứ nhì.

Mọi sự khá yên ổn cho tới khi họ qua khỏi cầu An Cựu và bắt đầu đi qua cánh đồng. Địch bắn đại liên vào sườn trái đoàn xe. Đ/úy Meadows cho lệnh xuống xe và nhảy xuống mé đường bên phải để tránh xa lằn đạn. Tạm bỏ mấy chiếc quân xa lại, Đại Đội Golf di chuyển dưới ruộng dọc theo bờ đường cao bên bờ phải ra khỏi khoảng đường trống thật nhanh chóng. Trên cánh đồng phía bên kia địch ở vị trí xa hẳn tầm súng mặc đồng phục ka-ki đang chạy song song với họ theo hướng Bắc về phía thành phố. Đối với đa số TQLC đây là lần đầu tiên họ thấy địch sờ sờ giữa thanh thiên bạch nhựt.

Qua khỏi đoạn đường trống, binh sĩ của Golf 2/5 gặp phải những thương binh của Alpha 1/1 đang được y tá băng bó. Trong đó có Đ/úy Batcheller.

Tr/tá Gravel và Th/tá Murphy trực tiếp điều khiển giữ an ninh cho các binh sĩ bị trọng thương của Đại Đội Alpha 1/1, kể cả Đ/úy Batcheller, rồi cho chuyển họ về Phú Bài bằng hai xe quân xa. Hải Quân Mỹ về sau trao tặng cho Batcheller huy chương Navy Cross, ông được đưa về nước điều trị mất 10 tháng mới bình phục.

Việc gởi thương binh trở về căn cứ, băng qua vùng địch chiếm mà thiếu yểm trợ đúng mức thật là một quyết định liều lĩnh. Nhưng Tr/tá Gravel vẫn phải chọn canh bạc may rủi đó vì nó đáng nên làm nếu không thì họ chết vì không được cứu chữa. Cuối cùng họ cũng về đến Phú Bài an toàn. Gravel nói, “chúng tôi không xin được trực thăng tải thương nào hết … để đưa họ về”.

Trời đã trưa, đoàn công-voa đang giậm chân tại chỗ ở một ngã năm. Nhận thấy chần chừ lâu hơn thì từng xe một sẽ bị địch tiêu diệt, phải có một quyết định táo bạo nào đó. Thế rồi Tr/tá LaMontagne có một kế hoạch. Nhờ đoàn xe đang còn nằm tại chỗ bắn yểm trợ vào hai bên phố, ông sẽ dẫn 2 chiến xa và 2 tiểu đội chạy nhanh về MACV. Mấy tháng trước ông từng lui tới đó nhiều lần rồi nên ông biết rành đường.

 

*

Chúng tôi ở bên trong Cơ Quan MACV nghe rõ quân cứu viện đang tiến lên QL1, ai cũng reo hò mừng vui. Một đại úy cố vấn quân sự đứng cạnh tôi ló đầu lên khỏi hàng bao cát trên tường cao để trông cho rõ các TQLC đang chạy, ông bị trúng một viên đạn lạc vào đầu chết liền tại chỗ.

Do trông thấy lá cờ Mỹ bay phất phới trên tòa nhà Cơ Quan MACV, các TQLC phấn chấn quá nên vừa reo hò vừa bắn chỉ thiên loạn xạ. Tiếng huyên náo ngoài đó vang dội vào cả trong tòa nhà, chúng tôi lo đi trở xuống để khỏi ai bị đạn lạc thêm. Cuối cùng thì toán quân nhỏ nhoi do Tr/tá LaMontagne dẫn đầu cũng từ QL1 rẽ quẹo vào và tiến vào cổng MACV.

Đứng thở lấy hơi một lát, Tr/tá LaMontagne mới báo cáo với Đ/tá Adkisson và phác họa kế hoạch đi quành lui để tăng cường an ninh cho lực lượng còn lại, đồng thời dẫn đường cho họ đến đây. Nhiều vị cố vấn trong đó có Th/tá Breth và Đ/úy Coolican cũng xin đi theo LaMontagne.

Đến gần 3 giờ chiều, toàn bộ lực lượng TQLC, gồm cả hai xe quân xa chất đầy người chết và bị thương vào đến được bên trong cơ quan. MACV bây giờ được sự trợ lực hùng hậu bởi 300 quân TQLC, 4 chiến xa hạng nặng M48, hai xe quân xa có trang bị đại liên 50 bốn nòng, và hai xe tăng M41 của quân đội Nam Việt. Tuy nhiên họ đã đạt đến đích với một giá thật đắt vì TQLC thiệt mất 10 chết và 30 bị thương. Có ai nào hay đây chỉ mới là màn mở đầu.

1

Tòa nhà MACV bây giờ có thêm một chiến xa M-48 bảo vệ bằng cách án ngữ trên đường QL1, ở ngay lối rẽ vào đường Trần Cao Vân. (USMC)

 

Th/tá Wayne R. Swenson, thuộc Lực Lượng Đặc Nhiệm X-Ray, là sĩ quan liên lạc cho SĐ1 BB NV, đại diện chúng tôi trả lời phỏng vấn của một phóng viên vài ngày sau đó, “Nếu TQLC không đến kịp tôi chắc chắn nhiều người chúng tôi sẽ không còn sống đến hôm nay.”

Binh sĩ TQLC mang tâm trạng nhẹ nhỏm và vui sướng không khác chi các cố vấn quân sự ở MACV vì họ vừa thoát được nỗi kinh hoàng trên đường phố bởi hàng loạt tràng súng lớn nhỏ lẫn B-40 trong lúc tiến quân dọc theo QL1.

Tôi mang theo máy ảnh, sổ ghi chép và bút, để ra hỏi han một vài người lính TQLC. Mở đầu là chào mừng họ đã đến Huế đồng thời yêu cầu họ tường thuật lại cuộc hành trình. Lại gần mấy người đang ngồi dựa sát hàng rào cạnh cổng chính tôi thấy họ đang nới lỏng áo giáp để lấy ra mấy điếu thuốc ướt nhẹt. Người họ đẫm ướt mồ hôi, tay run run đến độ không bật được quẹt. Tôi hỏi:

“Các anh hành quân đến đây ra sao? Ở ngoài đó các anh thấy thế nào?”

Họ cho biết họ từ căn cứ ở Phú Bài tiến theo QL1 đến đây. Đoạn đường dài chỉ có 11 km nhưng phải chịu hỏa lực địch liên miên và chặng cuối gần đến đây là kinh hoàng nhất. Họ nói vội vã như còn hụt hơi sau những căng thẳng quá độ. Tất cả đều còn trẻ măng. Một anh chợt tuôn ra một tràng:

“Anh biết không khi đến giáp ranh thành phố tôi thấy sao mà nó giống một thành phố của miền Viễn Tây xa xưa quá, trông hệt như Dodge City. Nhiều nhà có mặt tiền bằng gỗ, cũng với hàng hiên đưa ra từ tầng hai. Cũng có con hẻm giữa các khu nhà. Lề đường cũng đóng ván y hệt.”

Vài phút sau một trung sĩ đi đến quát tháo như cao bồi John Wayne, “Lên yên, lên yên!”  Không càu nhàu, không chửi thề một tiếng, họ dụi tắt thuốc, cài lại áo giáp, mang ba lô lên sẵn sàng lên đường. BCH ở Phú Bài vừa gọi lên cho biết phải tiếp tục sứ mệnh đã giao trước là vượt sông Hương tiến vào Thành Nội, thẳng đến BTL SĐ1 NV để hộ tống Tướng Trưởng về Phú Bài.

Ưu tiên hàng đầu lúc bấy giờ là phải di tản thương binh và xin tiếp tế thêm đạn dược. Trong khi vị y sĩ duy nhất ở MACV là Đ/úy Bernie bận tíu tít băng bó vết thương cho thương binh thì ngoài bờ sông đang có cuộc tuần tra để lập an ninh bãi đáp.

2

Với một chiến xa M-48 dẫn đầu TQLC Mỹ ra khỏi MACV tiến trên đường Trần Cao Vân để tuần tra khu vực chung quanh về hướng Tây. (Courtesy of USMC)

Thấy toán quân Đại Đội Golf 2/5 đang nối hàng ra cổng, tôi chạy ra xem họ đi đâu. Lập tức có tiếng súng nổ liên hồi, sau đó tôi bắt đầu thấy mấy người bị thương được đưa vào bằng băng ca. Tôi đứng cạnh cổng tay cầm M-16 ra dấu chỉ cho mấy người khiêng thương binh hướng để đi đến trạm xá. Ngày càng có nhiều người bị thương được mang về.

Một toán bốn TQLC mỗi người cầm một góc pông-sô đang tất tả khiêng một thương binh chạy vào, một người lên tiếng, “bác sĩ đâu, bác sĩ đâu?”

“Theo tôi.” Tôi đáp vừa dẫn họ đi vòng ra trạm xá ở phía sau. Phía ngoài phòng trạm xá có ít nhất hai chục người bị thương đang nằm ngồi la liệt. Người trợ y TQLC bảo họ để người bị thương xuống gần cửa, y sĩ sẽ ra xem ngay. Vừa hạ poncho xuống lập tức một vũng máu ọc ra làm ướt đôi bốt của một người lính tải thương. Người thương binh đã chết vì ra máu quá nhiều.

 

(Tiếp theo kỳ 8)

 

Xem lại kỳ trước

 

 

 

 

 

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Thư viện

%d bloggers like this: